Rasmiy va norasmiy yozuv (A)
Rasmiy xat (formal letter) ish beruvchiga, maktab ma’muriyatiga yoki notanish kishiga yoziladi; norasmiy xat (informal letter) do‘stga yoki yaqin kishiga. Norasmiy uslubda qisqartmalar (I’m, don’t), ibora fe’llari va sodda so‘zlar ishlatiladi: Hi Anna, Thanks for your message... Best wishes. Rasmiy uslubda to‘liq shakllar, aniq so‘zlar va rasmiy murojaat: Dear Sir or Madam, I am writing to enquire about..., Yours faithfully (ismi noma’lum bo‘lsa), Yours sincerely (ism ma’lum bo‘lsa). Bog‘lovchilar fikrlarni bog‘laydi: qo‘shish – and, also, in addition, moreover; qarama-qarshilik – but, however, although, on the other hand; sabab va natija – because, so, therefore, as a result; ketma-ketlik – firstly, then, finally. Norasmiy matnda and, but, so yetarli; rasmiyda however, therefore, moreover yaxshiroq.
| Uslub | Salomlashish | Yakun |
|---|---|---|
| norasmiy | Hi Anna, | Best wishes |
| rasmiy (ism noma’lum) | Dear Sir or Madam, | Yours faithfully |
| rasmiy (ism ma’lum) | Dear Ms Rakhimova, | Yours sincerely |
O‘quvchi xorijiy yozgi maktabga sanalar haqida yozishi kerak edi. Do‘stiga qisqa va do‘stona matn yozish mumkin, lekin maktab idorasiga «Dear Sir or Madam» bilan rasmiy xat yoziladi. O‘qituvchi yordamida yuborilgan xat javobsiz qolmadi.
Ofis xodimlari, o‘qishga hujjat topshiruvchilar va mijozlar xizmati xodimlari ohangni kimga yozilishiga qarab tanlaydi.
Bitta xabarni, masalan kitobni qaytarish haqida, qog‘ozda ikki xil yozing: do‘stingizga va kutubxonachiga.
| Bog‘lovchi | Vazifasi |
|---|---|
| and, also, moreover | qo‘shish |
| but, however, although | qarama-qarshilik |
| therefore | natija |
Juftliklar bitta xabarni ham rasmiy, ham norasmiy uslubda yozadi (masalan, uchrashuvni bekor qilish).