ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Muqimiy va sayohatnoma janri

Darslar 30–31 · 2 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
31

«Sayohatnoma» va sayohatnoma janri

Darslik: 175–179-betlar
MaqsadSayohatnoma janrining tuzilishini va Muqimiy sayohatnomalarining xususiyatini bilish.
Yangi so‘zlar
sayohatnoma · traveloguekirish · introductionxulosa · conclusiontanqid · criticism
Tushuntirish

Sayohatnoma – sayohat xotiralari va ular bilan bog‘liq tafsilotlarni aks ettirgan nasriy yoki she’riy asar. Muqimiy sayohatnomalari odatda she’riy to‘rtliklar shaklida yozilgan. Ularning tuzilishi uch qismli: kirish – sayohatga chiqish sabablari; yo‘l xotiralari – joylar, odamlar tasviri; xulosalar. Muqimiy «Qo‘qondan Shohimardonga», «Qo‘qondan Farg‘onaga», «Qo‘qondan Isfaraga» sayohatlari haqida yozgan. Shoir noxush joy va kishilarni achchiq tanqid qiladi, Farg‘onaning go‘zal bog‘lari va suvlarini esa zavq bilan tasvirlaydi. Muqimiydan so‘ng Zavqiy, Furqat, Tajalliy kabi shoirlar ham sayohatnomalar yozgan.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchidan maktab hovlisini uni hech ko‘rmagan mehmonga tasvirlab berish so‘raladi. U mehmon birinchi bo‘lib nimani ko‘rishini, bitta tovushni va payqash qiyin bo‘lgan bitta narsani aytadi. Mehmon hech kimdan so‘ramay yo‘lni topadi.

Kim ishlatadi

Ekskursovodlar, sayohat yozuvchilari va radio muxbirlari joyni tinglovchi ko‘z oldiga keltira oladigan qilib tasvirlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ko‘cha yoki hovlingizning tanish bir burchagini do‘stingizga ikkita ko‘rgan va bitta eshitgan narsangiz bilan tasvirlab bering, u ko‘z oldiga keltirsin.

Namunalar
Qo‘qonFarg‘onaIsfaraShohimardonO‘zbekiston
Misol: «Qo‘qondan Shohimardonga» sayohatnomasi – yo‘l tafsilotlari, manzaralar va xulosa uch qismda.
Misol: zamonaviy sayohatnomani sayyoh jurnalist yozishi mumkin – janr hozir ham yashaydi.
Sinfda faoliyat

Mini-sayohatnoma: mahallangizdan maktabgacha yo‘l haqida 6 satr: kirish, yo‘l, xulosa.

Mashq
1
Sayohatnoma nima?
2
Sayohatnomaning uch qismi qaysi?
3
Muqimiy qaysi uchta sayohat haqida yozgan?
4
Nega sayohatnoma foydali janr?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSinf baliqchasi jadvaliHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →