🎯 Missiya: Malika yozgi ilmiy maktabga qaysi versiyadagi motivatsion xatni yuborsin: A, B yoki C?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbariTa’tildan keyin xush kelibsiz, 11-B! Malika yozgi ilmiy maktabga ingliz tilida motivatsion xat yozmoqda. Dastur sahifasiga ko‘ra xat 150 so‘zgacha bo‘lishi kerak.
M
MalikaAvval o‘zbekcha qoralama yozdim, lekin «zo‘r bo‘ldi, o‘zi zo‘r-ku» kabi so‘zlar bor 😅
Z
ZarinaNutqda so‘z o‘rinli bo‘lishi uchun uch shart: ma’nosi vaziyatga mos, uslubi nutq turiga mos, boshqa so‘zlar bilan to‘g‘ri birikkan. Arizada so‘zlashuv so‘zlari va jargon o‘rinsiz.
A
AnvarBirikma xatosi: talaba imtihon topshiradi, o‘qituvchi oladi. Ishlamoq va ishlatmoq, tushunmoq va tushuntirmoq ham aralashtiriladi. «Soat kiydi» — noto‘g‘ri, soat taqiladi.
Ona tili
🔒Qulf 1: Ariza uslubi
Topshiriq: Arizada qaysi so‘zlar o‘rinsiz?
🔑 Kalit: Arizada so‘z ma’nosi, uslubi va birikmasi o‘rinli bo‘lishi kerak: so‘zlashuv so‘zlari va jargon o‘rinsiz.
M
MalikaIn English: My project, which lasted ten days, tested how light and water affect bean seedlings.
Z
ZarinaNice! A non-defining clause adds extra information and is separated by commas; we don’t use that in it: Plov, which is a national dish, is often cooked on weekends.
A
AnvarSequence words help: First, I planted… Then, I measured… Finally, I calculated the mean. In advice: You should avoid drinks which contain a lot of sugar.
J
JasurFor a recipe: Chop the onions. A young cook uses sharp knives and hot pans only with an adult’s help.
Ingliz tili
🔒Qulf 2: Motivation letter
Topshiriq: Which sentence is punctuated correctly?
Seshanba
M
MalikaLoviya ko‘chatlari bilan tajriba o‘tkazgan edim: 4 ta stakan, har birida 3 tadan ko‘chat. 1 — yorug‘ + oddiy sug‘orish (nazorat), 2 — yorug‘ + kam suv, 3 — qorong‘i qutida + oddiy sug‘orish, 4 — qorong‘i + kam suv.
A
AnvarLaboratoriya tajribasi bitta omilni o‘zgartirib, qolganini teng ushlaydi. Mustaqil o‘zgaruvchi — yorug‘lik yoki sug‘orish, bog‘liq o‘zgaruvchi — bo‘y. Bir nechta ko‘chat olinadi, chunki bitta o‘simlik tasodifiy bo‘lishi mumkin.
Z
ZarinaO‘rtacha bo‘ylar 10 kundan keyin: 1-stakan 12 sm, 2-stakan 9 sm, 3-stakan 15 sm (rangsiz, uzun, ingichka), 4-stakan 11 sm.
M
MalikaQorong‘ida xlorofill hosil bo‘lmaydi va o‘simlik yorug‘likka cho‘ziladi (etiolyatsiya). Xulosa natijaga tayanadi va faqat o‘rganilgan omillarga tegishli.
Biologiya
🔒Qulf 3: Tajriba — dalil
Topshiriq: Tajribada qaysi stakan nazorat guruhi?
🔑 Kalit: Xulosa faqat natijaga va o‘rganilgan omillarga tayanadi: «mening tajribamda» deb yozish kerak, «isbotlandi» emas.
J
JasurXat bilan birga bir sahifali rezyume ham kerak. Uni PhotoShopda qatlamlarda yasayman.
Z
ZarinaQatlam — shaffof qog‘oz varag‘iga o‘xshaydi: har birini boshqalarga tegmay tahrirlash mumkin. Qatlamlar paneli: Window → Layers yoki F7.
A
AnvarKo‘z belgisi — ko‘rsatish/yashirish, Opacity — shaffoflik (0–100 %). Yuqoridagi qatlam pastdagini yopadi; tartibni sichqoncha bilan o‘zgartiramiz.
M
MalikaNiqob (mask) qatlamning bir qismini o‘chirmasdan yashiradi: oq — ko‘rinadi, qora — yashirin. Ikki versiyani bitta faylda saqlab, keraklisini ko‘z belgisi bilan yoqamiz.
Informatika
🔒Qulf 4: Ikki versiya, bitta fayl
Topshiriq: Qatlamni o‘chirmasdan vaqtincha yashirish uchun nima ishlatiladi?
🔑 Kalit: Qatlamlar versiyalarni bitta faylda saqlaydi: ko‘z belgisi bilan yoqish-o‘chirish, hech narsa o‘chmaydi.
A
AnvarBugun kechqurun yangi Oy atrofida kuzatish kechasi! Astronomiya: Aristotel Yerni sharsimon va dunyo markazida deb hisoblagan; Ptolemey (II asr) buni geotsentrik sistema qilib matematik shaklga solgan.
Z
ZarinaKopernik (1473–1543) geliotsentrik sistemani taklif qilgan: Quyosh markazda, Yer oddiy sayyora sifatida aylanadi. Sayyoralarning ilmoqsimon yo‘li ko‘rinma hodisa.
M
Malika2006-yil XAI ta’rifi: sayyora Quyosh atrofida aylanadi, o‘z tortishishidan deyarli yumaloq va orbita atrofini tozalagan. Pluton uchinchi shartga javob bermaydi — mitti sayyora.
J
JasurAstronomik birlik — Yer–Quyosh masofasi ≈ 149,6 mln km. Yorug‘lik ≈ 300 000 km/s bilan 149,6·10⁶ : 3·10⁵ ≈ 500 s, ya’ni ≈ 8,3 daqiqada keladi.
Astronomiya
🔒Qulf 5: Kuzatish kechasi
Topshiriq: Pluton qaysi shartga javob bermaydi?
Chorshanba
A
AnvarMatematika: F′(x) = f(x) bo‘lsa, F — f ning boshlang‘ich funksiyasi; bu differensiallashga teskari amal. Barchasi F(x) + C ko‘rinishida: ∫f(x)dx = F(x) + C.
Z
ZarinaMasalan, tezlik v(t) = 2t sm/kun va boshlang‘ich bo‘y 1 sm bo‘lsa, h(t) = t² + 1. t = 3 da h = 10 sm.
AzizOpa, radio konturimizdagi tebranish so‘nib qoladi. Qanday qilib to‘xtatmasdan ushlab turish mumkin?
A
AnvarAktiv qarshilik tufayli erkin tebranish so‘nadi; yo‘qotilgan energiyani kerakli paytlarda manbadan qaytarish kerak. Yuz minglab marta/sekund ulash-uzishni mexanik kalit emas, tranzistor bajaradi.
Z
ZarinaKonturdagi o‘zgaruvchan tok bog‘lanish g‘altagida EYuK hosil qiladi, u tranzistor bazasiga beriladi — bu teskari bog‘lanish.
M
MalikaChastota baribir Tomson formulasi bilan: T = 2π√(LC).
Fizika
🔒Qulf 7: Susaymaydigan tebranish
Topshiriq: Tebranish so‘nmasligi uchun nima kerak?
Z
ZarinaAdabiyot: «Qisasi Rabg‘uziy» o‘zbek nasrining eng qadimgi namunalaridan, 72 qissadan iborat; turkiy xalqlar orasida keng o‘qilgan.
A
AnvarMavzulari xilma-xil: ota-ona va farzand munosabati, sevgi va sadoqat, vatanparvarlik, ozodlik va adolat, do‘stlik, urush va tinchlik.
M
MalikaTilining sodda, ixchamligi va o‘zbek nasrida dialogdan birinchi keng foydalanilgani uni asrlar davomida o‘qiluvchi qilgan. Rabg‘uziyning bahor g‘azali «Kun hamalga kirdi…»ni darslikdan o‘qiymiz.
Adabiyot
🔒Qulf 8: Rabg‘uziy asari
Topshiriq: «Qisasi Rabg‘uziy» nechta qissadan iborat?
Payshanba
Z
ZarinaНеопределённо-личное: «В школе строят новый спортзал», «Говорят, завтра будет дождь» — важно действие, а не тот, кто его совершает.
MalikaБезличные не имеют подлежащего: «Светает», «Не спится», «Дует из окна».
Rus tili
🔒Qulf 9: Говорят, будет дождь
Topshiriq: Какое это предложение: «В школе строят новый спортзал»?
B
BoboTomorqamizda sabzavot yetishtiramiz, ko‘pi oilaga, ortig‘ini bozorga olib boraman.
Z
ZarinaTadbirkorlik darsi: bu — shaxsiy yordamchi xo‘jalik, eng kichik shakl. Ortiqchasini sotish mohiyatan tadbirkorlik. Dehqon xo‘jaligi esa doimiy yollanma mehnatsiz yuritiladi.
A
AnvarHisob: 40 kg · 8 000 so‘m = 320 000 so‘m tushum, xarajat 90 000 — daromad 230 000 so‘m. Fermer xo‘jaligi esa uzoq muddatga ijaraga olingan yerda yuridik shaxs; amaldagi muddat qonundan tekshiriladi.
M
MalikaO‘zbekiston tarixi: 1994-yildan bolali oilalar uchun nafaqa tizimi joriy etilgan, to‘lov mahalla fuqarolar yig‘inlari orqali. Ona va bola skriningi hamda qishloq tibbiyot punktlari yaratilgan.
O‘zbekiston tarixiTadbirkorlik asoslari
🔒Qulf 10: Bobomning tomorqasi
Topshiriq: 40 kg ni 8 000 so‘mdan sotib, 90 000 so‘m sarflansa, daromad qancha?
A
AnvarDavlat-huquq: jinoyat — Jinoyat kodeksi taqiqlagan, jazo tahdidi ostidagi ijtimoiy xavfli, aybli qilmish. Belgilari: ijtimoiy xavflilik, huquqqa xilofligi, ayb va jazoga tortilishi.
Z
ZarinaJinoyat tarkibi to‘rt elementdan iborat: obyekt, obyektiv tomon, subyekt va subyektiv tomon. Bittasi bo‘lmasa, jinoyat yo‘q.
M
MalikaAyb ikki shaklda: qasd va ehtiyotsizlik. Biz bu yerda faqat tushunchalarni o‘rganyapmiz — hech kimni baholamaymiz.
J
JasurDin tarixi: Islom hamkorlik tashkiloti 1969-yilda Rabotda tuzilgan; a’zo davlatlar 57 ta, qarorgohi Jiddada. Bu hukumatlararo tashkilot.
Davlat va huquq asoslariDunyo dinlari tarixi
🔒Qulf 11: Jinoyat tarkibi
Topshiriq: Jinoyat tarkibi nechta elementdan iborat?
Juma
S
Sinf rahbariMalika, qaysi versiyani yuborasan? Bitiruvchi daftariga yozib qo‘y.
M
MalikaA: 220 so‘zli, so‘zlashuv tilida, hamma to‘garaklarim bilan. B: 140 so‘zli, rasmiy, bitta loyiha va raqamlar bilan. C: 140 so‘zli, rasmiy, lekin «tajribam o‘simlik suvsiz yashashini isbotladi» deb.
Z
ZarinaKalitlar: 🔑1 arizada so‘zlashuv so‘zlari va jargon o‘rinsiz; sahifa 150 so‘zgacha. 🔑2 xulosa faqat natijaga tayanadi — «isbotladi» deb bo‘lmaydi. 🔑3 qatlamlarda ikki versiya bitta faylda saqlanadi.
A
AnvarA uzun va norasmiy, C uslubi to‘g‘ri, lekin xulosasi noto‘g‘ri. Narxi: B’da to‘garaklar tushib qoladi, shaxsiyligi kamroq, lekin aniq.
M
MalikaQaror: B. «In my experiment, seedlings in the dark grew taller but paler» deb yozaman; to‘garaklarni rezyumega qo‘shaman.
Siz
Kelishdik. Hisobotni yozdik.
Ona tiliIngliz tili
🔒Qulf 12: Malikaning xati
Topshiriq: Qaysi kalit C versiyani rad etdi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 13 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaAdabiyotAstronomiyaBiologiyaDavlat va huquq asoslariDunyo dinlari tarixiFizikaO‘zbekiston tarixiRus tiliTadbirkorlik asoslari
0 / 15 yulduz
Jamoa hisoboti
Malikaning motivatsion xati
Qaror: B — 140 so‘zli rasmiy xat, bitta loyiha va raqamlar; to‘garaklar rezyumeda. Dalillar: arizada so‘zlashuv so‘zlari o‘rinsiz; xulosa faqat tajriba natijasiga tayanadi; qatlamlar ikki versiyani bitta faylda saqlaydi. Maslahat: «isbotladi» emas, «mening tajribamda» deb yozing.
— 11-B jamoa
Topilgan kalitlar
Arizada so‘z ma’nosi, uslubi va birikmasi o‘rinli bo‘lishi kerak: so‘zlashuv so‘zlari va jargon o‘rinsiz.
Xulosa faqat natijaga va o‘rganilgan omillarga tayanadi: «mening tajribamda» deb yozish kerak, «isbotlandi» emas.
Qatlamlar versiyalarni bitta faylda saqlaydi: ko‘z belgisi bilan yoqish-o‘chirish, hech narsa o‘chmaydi.
Yulduzli savollar
F′(x) = 3x² bo‘lsa, F(x) ning umumiy ko‘rinishi qanday?
Tajribada nazorat guruhi nima uchun kerak?
O‘ylab ko‘r: agar tajribada har stakanda bittadan ko‘chat bo‘lsa, xulosa qanday bo‘lardi?