Adabiyotdagi birinchilar
Majhul nisbat (Passive voice)da ish-harakatni kim bajarganidan ko‘ra ish-harakat yoki uning natijasi muhim bo‘ladi. Present Simple Passive: am/is/are + past participle (Books are translated into many languages). Past Simple Passive: was/were + past participle (The Canterbury Tales was written by Chaucer). Bajaruvchi kerak bo‘lsa, by qo‘yiladi. Aniq nisbatdan farq: Navoi wrote poems → Poems were written by Navoi. Adabiy faktlar: Alisher Navoi (1441–1501) o‘zbek tilida va fors tilida (Foniy taxallusi bilan) yozgan va o‘zbek adabiy tilining asoschisi hisoblanadi; Jeffri Chosir (taxminan 1343–1400) «Canterbury Tales» asarini yozgan; Uilyam Shekspir (1564–1616) ko‘plab pesa va sonetlar muallifi; Abdulla Qodiriyning «O‘tkan kunlar» romani – birinchi o‘zbek romani deb hisoblanadi (1920-yillarda nashr etilgan).
| Zamon | Shakl | Misol |
|---|---|---|
| Present Simple | am / is / are + V3 | Books are translated into many languages. |
| Past Simple | was / were + V3 | Poems were written by Navoi. |
Maktab she’riyat kechasi plakatida shunday yozuv bor edi: «The poems were written by pupils of Class 8.» Plakatni o‘qigan ota-ona she’rlarni kim yozganini darrov bildi.
Yozuv va izohlar yozuvchi muharrirlar, gidlar va tarixchilar buyumni kim va qachon yasaganini passiv shaklda yozadi.
Atrofingizdagi buyumlarning (kiyim, qalam, idish) yorlig‘ida «Made in …» yozuvini toping va inglizcha ayting: «This was made in …». Yorliq bo‘lmasa, rasmdan foydalaning.
«Kim yozgan?»: kartochkalarda asar nomlari (Hamlet, Xamsa, Days Gone By); o‘quvchilar The book was written by ... bilan javob beradi.