Darslar 22–23 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
23
Adabiyotdagi birinchilar
Darslik: 31-bet
MaqsadPresent Simple Passive va Past Simple Passive: asarlar kim tomonidan va qachon yozilganini aytish; o‘zbek va ingliz adabiyotidagi birinchilar.
Majhul nisbat (Passive voice)da ish-harakatni kim bajarganidan ko‘ra ish-harakat yoki uning natijasi muhim bo‘ladi. Present Simple Passive: am/is/are + past participle (Books are translated into many languages). Past Simple Passive: was/were + past participle (The Canterbury Tales was written by Chaucer). Bajaruvchi kerak bo‘lsa, by qo‘yiladi. Aniq nisbatdan farq: Navoi wrote poems → Poems were written by Navoi. Adabiy faktlar: Alisher Navoi (1441–1501) o‘zbek tilida va fors tilida (Foniy taxallusi bilan) yozgan va o‘zbek adabiy tilining asoschisi hisoblanadi; Jeffri Chosir (taxminan 1343–1400) «Canterbury Tales» asarini yozgan; Uilyam Shekspir (1564–1616) ko‘plab pesa va sonetlar muallifi; Abdulla Qodiriyning «O‘tkan kunlar» romani – birinchi o‘zbek romani deb hisoblanadi (1920-yillarda nashr etilgan).
Namunalar
Navoi’s poems are read in many countries. His long poem collection “Xamsa” was written in the 1480s. The Canterbury Tales was written in English, not in Latin or French. Hamlet was written by Shakespeare around 1600.
Active: Qodiriy wrote Days Gone By. Passive: Days Gone By was written by Qodiriy. Present passive: Navoi’s birthday is celebrated every February in Uzbekistan.
Sinfda faoliyat
«Kim yozgan?»: kartochkalarda asar nomlari (Hamlet, Xamsa, Days Gone By); o‘quvchilar The book was written by ... bilan javob beradi.
Mashq
1
Passive: Shakespeare wrote Hamlet. → ?
Hamlet was written by Shakespeare.
2
To‘ldiring: Books ___ (translate) into many languages.
are translated
3
Xato topib to‘g‘rilang: Days Gone By were written by Qodiriy.
Days Gone By was written by Qodiriy.
4
Nima uchun «Days Gone By» ni muhim asar deb hisoblashadi?
Chunki u birinchi o‘zbek romani sifatida o‘zbek nasrida yangi davrni boshlab bergan.