Darslar 8–9 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
8
Ommaviy axborot vositalari nima?
Darslik: 14-bet
MaqsadOmmaviy axborot vositalari turlari (print, broadcast, digital) va xabar uzatish tarixi; -tion, -er, -or qo‘shimchalari bilan so‘z yasash.
Mass media – bir vaqtning o‘zida juda ko‘p odamga axborot yetkazadigan vositalar. Ularning uch turi bor: print media (gazeta, jurnal, kitob), broadcast media (radio, televideniye) va digital media (veb-saytlar, ilovalar, podkastlar). Ilgari xabarni tutun signali yoki xabarchi orqali yuborishgan. Taxminan 1450-yilda Iogann Gutenberg Yevropada harf terib bosadigan stanok yaratdi, 1876-yilda Aleksandr Bell telefonga patent oldi, 1920-yillarda televideniye paydo bo‘ldi, 1991-yilda Tim Berners-Li birinchi veb-saytni ishga tushirdi. So‘z yasash: fe’l + -er/-or = ishni bajaruvchi (invent → inventor, teach → teacher); fe’l + -ion/-tion = ot (communicate → communication, collect → collection); oxiridagi o‘qilmaydigan -e tushib qoladi (decorate → decoration).
Namunalar
Long ago a king sent a messenger on horseback to carry an important letter. Today a reporter sends the same news to millions of people in a few seconds by phone. Newspaper and magazine are print media; radio and TV are broadcast media; a news website is digital media.
invent + or = inventor; direct + or = director; collect + ion = collection; celebrate + ion = celebration; educate + ion = education.
Sinfda faoliyat
«Qaysi turga kiradi?»: kartochkalarda vosita nomlari (newspaper, radio, website, magazine, TV, podcast). Guruhlar tezda print / broadcast / digital ustuniga joylashtiradi.
Mashq
1
So‘z yasang: invent → ?; communicate → ?
inventor; communication
2
Qaysi turga kiradi: a radio programme?
Broadcast media
3
1450-yil atrofida Yevropada bosma stanokni kim yaratdi?
Johannes Gutenberg
4
Nima uchun internetni ommaviy axborot vositasi deb hisoblash mumkin?
Chunki u bir vaqtning o‘zida juda ko‘p odamga yangiliklar, tasvir va ovoz yetkazadi.