☰ Mundarija · Ingliz tili

Yashil sayyora va iqlim o‘zgarishi

Darslar 59–60 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
59

Bizning yashil sayyoramiz

Darslik: 72-bet
MaqsadYashil sayyoramiz: daraxtlar, qog‘oz ishlab chiqarish (Present Simple Passive), qayta ishlash va tabiatni asrash maslahatlari.
Yangi so‘zlar
qayta ishlamoq · recycleqayta ishlatmoq · reusekamaytirmoq · reducechiqindi · waste
Tushuntirish

Daraxtlar havoni tozalaydi, kislorod beradi va hayvonlarga uy bo‘ladi. Ularning o‘sishi iqlimga bog‘liq: issiq va nam joyda tez, sovuq joyda sekin o‘sadi. Kaliforniyada o‘sadigan Buyuk havza qilqarag‘ayi (bristlecone pine) Yerdagi eng keksa yakka daraxtlar qatoriga kiradi – yoshi 4800 yildan ortiq. Qog‘oz yog‘och massasidan tayyorlanadi: Logs are cut into small chips, the chips are cooked with water into pulp, the pulp is pressed into thin sheets, and the sheets are dried on hot rollers. Bu jarayon Present Simple Passive da aytiladi (is/are + past participle). Qayta ishlangan qog‘oz kamroq energiya va suv talab qiladi, daraxtlarni saqlaydi. Uch qoida: Reduce (kamaytiring), Reuse (qayta ishlating), Recycle (qayta ishlang). Maslahatlar: xonadan chiqqanda chiroq va zaryadlovchini o‘chiring; buyumni tashlab yubormasdan tuzating; eski batareyalarni maxsus qabul punktiga topshiring va ularni hech qachon yoqmang; kitob va kiyimlarni boshqalar bilan almashing.

Namunalar
Our class recycles paper. Every Friday old notebooks are collected in a big box. The box is taken to a recycling centre. There the paper is mixed with water and made into new paper. Less energy is needed than for paper from new trees.
Tips: Switch off the light when you leave a room. Repair a broken toy instead of buying a new one. Swap books with your friends. Give old clothes to people who need them.
Sinfda faoliyat

«Qog‘oz yo‘li»: guruhlar qog‘oz tayyorlash bosqichlarini passivda tartibga solib aytadi (are cut into chips, is pressed, is dried ...).

Mashq
1
Passive: Workers cut down trees. → ?
2
To‘ldiring: Paper ___ (make) from wood.
3
Reduce, Reuse, Recycle ning bittadan misolini yozing.
4
Nima uchun eski batareyalarni yoqmaslik kerak?