Darslar 57–58 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
57
Ona tabiat
Darslik: 70-bet
MaqsadOna tabiat: environment, ecosystem, nature; energiya manbalari (renewable / not renewable); qazilma yoqilg‘ining afzallik va kamchiliklari.
Nature – inson ishtirokisiz mavjud bo‘lgan dunyo: o‘simliklar, hayvonlar, ob-havo, tog‘lar. Environment – bizni o‘rab turgan hamma narsa: havo, suv, tuproq, odamlar, hayvonlar. Ecosystem – bir joydagi jonli mavjudotlar va ularning bir-biriga bog‘liqligi. Odamlar tabiatni «Ona tabiat» (Mother Nature) deb ataydi, chunki u hayot beradi va oziqlantiradi. Energiya manbalari ikkiga bo‘linadi: renewable (qayta tiklanadi: quyosh, shamol, suv) va not renewable (tugab qoladi: ko‘mir, neft, tabiiy gaz). Fossil fuels – ko‘mir, neft va gaz – yuz millionlab yil oldin yashagan o‘simlik va hayvon qoldiqlaridan hosil bo‘lgan. Afzalligi: olish oson, arzon, ko‘p narsa uchun kerak. Kamchiligi: yonganda havoni ifloslantiradi, issiqxona gazlari chiqaradi va bir kun tugaydi (run out).
Namunalar
A forest is an ecosystem: trees give shelter to birds, birds spread seeds, and the soil feeds the trees. If one part disappears, the balance changes. Coal is a fossil fuel; sunlight is renewable. Burning coal pollutes the air, but a solar panel produces electricity without smoke.