ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ingliz tili

Ona tabiat va muqobil energiya

Darslar 57–58 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
57

Ona tabiat

Darslik: 70-bet
MaqsadOna tabiat: environment, ecosystem, nature; energiya manbalari (renewable / not renewable); qazilma yoqilg‘ining afzallik va kamchiliklari.
Yangi so‘zlar
atrof-muhit · environmentekotizim · ecosystemqayta tiklanadigan · renewableqazilma yoqilg‘i · fossil fuel
Tushuntirish

Nature – inson ishtirokisiz mavjud bo‘lgan dunyo: o‘simliklar, hayvonlar, ob-havo, tog‘lar. Environment – bizni o‘rab turgan hamma narsa: havo, suv, tuproq, odamlar, hayvonlar. Ecosystem – bir joydagi jonli mavjudotlar va ularning bir-biriga bog‘liqligi. Odamlar tabiatni «Ona tabiat» (Mother Nature) deb ataydi, chunki u hayot beradi va oziqlantiradi. Energiya manbalari ikkiga bo‘linadi: renewable (qayta tiklanadi: quyosh, shamol, suv) va not renewable (tugab qoladi: ko‘mir, neft, tabiiy gaz). Fossil fuels – ko‘mir, neft va gaz – yuz millionlab yil oldin yashagan o‘simlik va hayvon qoldiqlaridan hosil bo‘lgan. Afzalligi: olish oson, arzon, ko‘p narsa uchun kerak. Kamchiligi: yonganda havoni ifloslantiradi, issiqxona gazlari chiqaradi va bir kun tugaydi (run out).

sunwindwaterQaytatiklanadigancoaloilnatural gasQaytatiklanmaydiganEnergiyamanbalari
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab eko-klubi sinf devoriga inglizcha eslatma osdi: «Please turn off the lights when you leave.» Mehmon o‘quvchilar ham ularni o‘qib, shunga amal qildi. Elektr sarfi kamaydi.

Kim ishlatadi

Eko-klub rahbarlari, energetika mutaxassislari va shahar rejalashtiruvchilari tabiatni va resurslarni tejash haqida e’lon va qoida yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Sinf yoki uy e’lonlar taxtasi uchun ikkita qisqa inglizcha tejash maslahati yozing, masalan: «Please save water.» «Please share your books.» Yozuvingiz toza va aniq bo‘lsin.

Namunalar
Daraxtlar qushlarga bosh panaQushlar urug‘ tarqatadiTuproq daraxtlarni oziqlantiradi
A forest is an ecosystem: trees give shelter to birds, birds spread seeds, and the soil feeds the trees. If one part disappears, the balance changes. Coal is a fossil fuel; sunlight is renewable. Burning coal pollutes the air, but a solar panel produces electricity without smoke.
Table. Renewable: wind, sunlight, flowing water, waves. Not renewable: coal, oil, natural gas.
Sinfda faoliyat

«Renewable?»: kartochkalardagi manbalarni ikki ustunga ajrating va bitta afzallik / kamchilik ayting.

Mashq
1
Renewable yoki not renewable: coal.
2
Renewable yoki not renewable: wind.
3
Bitta ekotizim misolini ayting.
4
Nima uchun qazilma yoqilg‘i yonishi atrof-muhitga zarar?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahor guli magnitiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →