☰ Mundarija · Informatika

Tahrirlash va formatlash amaliyoti

Darslar 8 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
8

Hujjatni tahrirlash va formatlashga oid mashqlar

Darslik: 40–41-betlar
MaqsadHujjat tayyorlashning to‘liq jarayonini (reja, yozish, tahrir, format, saqlash) amalda bajaradi va o‘z ishini tekshiradi.
Yangi so‘zlar
reja · plan (an outline made before writing)tekshirish · checking / proofreadingqoralama · draftnusxa · copy (backup version)
Tushuntirish

Yaxshi hujjat tayyorlash bosqichlarga bo‘linadi. Avval reja tuziladi: har bir abzas nima haqida bo‘lishi yoziladi. Keyin matn yoziladi va hujjat darhol mazmunli nom bilan saqlanadi. Uchinchi bosqich – tahrir: xatolar to‘g‘rilanadi, ortiqcha gaplar o‘chiriladi, kerakli so‘zlar almashtiriladi. To‘rtinchi bosqich – formatlash: sarlavha ajratiladi, shrift va abzas parametrlari tanlanadi, sahifa rangi, chegarasi va raqami qo‘yiladi. Oxirida hujjat qayta o‘qib tekshiriladi, Ctrl+S bilan saqlanadi, kerak bo‘lsa «...kabi saqlash» bilan zaxira nusxa olinadi. Tartib muhim: avval mazmun, keyin bezak, aks holda tahrirda formatni qayta tuzatishga to‘g‘ri keladi. Qoidalarni eslang: yangi abzas – Enter; satr oxiriga – End, boshiga – Home; butun matnni belgilash – Ctrl+A; qalin yozuv – Ctrl+B. Bu darsda siz oldingi darslarda tayyorlagan hujjatlaringizni bir butun ishga aylantirasiz.

Namunalar
«Mening do‘stlarim» uchun reja: 1) do‘stim kim; 2) qayerda o‘qiydi; 3) qiziqishlari; 4) orzusi; 5) nega do‘stmiz. Har bir band – bitta abzas.
Tekshirish ro‘yxati: sarlavha o‘rtadan tekislanganmi? Shrift 12–14 punktmi? Barcha so‘zlar to‘g‘ri yozilganmi? Sahifa raqami bormi? Hujjat saqlanganmi?
Sinfda faoliyat

«Hujjat ustaxonasi»: har bir o‘quvchi o‘z hujjatini yonidagi o‘rtog‘iga tekshirish ro‘yxati bo‘yicha baholashga beradi va ikki taklif oladi.

Mashq
1
Hujjat tayyorlash bosqichlarini to‘g‘ri tartibda yozing: formatlash, reja, tahrir, yozish.
2
Joriy satr oxiriga o‘tish uchun qaysi klavish bosiladi: Home yoki End?
3
Nima uchun avval tahrir qilib, keyin formatlash qulayroq?
4
Besh abzasli matn rejasida nechta band bo‘lishi mumkin?