ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Tahrirlash va formatlash amaliyoti

Darslar 8 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
8

Hujjatni tahrirlash va formatlashga oid mashqlar

Darslik: 40–41-betlar
MaqsadHujjat tayyorlashning to‘liq jarayonini (reja, yozish, tahrir, format, saqlash) amalda bajaradi va o‘z ishini tekshiradi.
Yangi so‘zlar
reja · plan (an outline made before writing)tekshirish · checking / proofreadingqoralama · draftnusxa · copy (backup version)
Tushuntirish

Yaxshi hujjat tayyorlash bosqichlarga bo‘linadi. Avval reja tuziladi: har bir abzas nima haqida bo‘lishi yoziladi. Keyin matn yoziladi va hujjat darhol mazmunli nom bilan saqlanadi. Uchinchi bosqich – tahrir: xatolar to‘g‘rilanadi, ortiqcha gaplar o‘chiriladi, kerakli so‘zlar almashtiriladi. To‘rtinchi bosqich – formatlash: sarlavha ajratiladi, shrift va abzas parametrlari tanlanadi, sahifa rangi, chegarasi va raqami qo‘yiladi. Oxirida hujjat qayta o‘qib tekshiriladi, Ctrl+S bilan saqlanadi, kerak bo‘lsa «...kabi saqlash» bilan zaxira nusxa olinadi. Tartib muhim: avval mazmun, keyin bezak, aks holda tahrirda formatni qayta tuzatishga to‘g‘ri keladi. Qoidalarni eslang: yangi abzas – Enter; satr oxiriga – End, boshiga – Home; butun matnni belgilash – Ctrl+A; qalin yozuv – Ctrl+B. Bu darsda siz oldingi darslarda tayyorlagan hujjatlaringizni bir butun ishga aylantirasiz.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi kutubxonachiga minnatdorchilik xati yozmoqchi bo‘ldi. Avval uch fikrni rejaga yozdi, keyin matnni yozdi, so‘ng xatolarni tuzatib, oxirida tartibli ko‘rinishga keltirdi. Tartibli ish xatsiz va ravshan chiqdi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi kitobni bosqichma-bosqich tayyorlaydi, loyiha rahbari ishni bosqichlarga ajratadi, o‘qituvchi insho tekshirish ro‘yxatidan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Uy vazifasini topshirishdan oldin to‘rt bandli tekshirish ro‘yxati (sarlavha, imlo, tartib, tozalik) tuzib, har bandni belgilab chiqing.

Namunalar
«Mening do‘stlarim» uchun reja: 1) do‘stim kim; 2) qayerda o‘qiydi; 3) qiziqishlari; 4) orzusi; 5) nega do‘stmiz. Har bir band – bitta abzas.
Tekshirish ro‘yxati: sarlavha o‘rtadan tekislanganmi? Shrift 12–14 punktmi? Barcha so‘zlar to‘g‘ri yozilganmi? Sahifa raqami bormi? Hujjat saqlanganmi?
Sinfda faoliyat

«Hujjat ustaxonasi»: har bir o‘quvchi o‘z hujjatini yonidagi o‘rtog‘iga tekshirish ro‘yxati bo‘yicha baholashga beradi va ikki taklif oladi.

Mashq
1
Hujjat tayyorlash bosqichlarini to‘g‘ri tartibda yozing: formatlash, reja, tahrir, yozish.
2
Joriy satr oxiriga o‘tish uchun qaysi klavish bosiladi: Home yoki End?
3
Nima uchun avval tahrir qilib, keyin formatlash qulayroq?
4
Besh abzasli matn rejasida nechta band bo‘lishi mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTog‘oradagi yuk qayig‘iHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →