☰ Mundarija · Informatika

Hujjatlarda shakllar va chizmalar

Darslar 10 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
10

Hujjatlarda shakllar va chizmalar

Darslik: 48–53-betlar
MaqsadWordda shakl chizadi, uni bo‘yaydi va formatlaydi, aylantiradi, bir nechta shakldan yaxlit chizma hosil qiladi.
Yangi so‘zlar
shakl · shapebo‘yash usuli (to‘ldirish) · fill (colour, picture, gradient, texture)guruhlash · grouping shapes into one objectgradiyent · gradient (smooth change of colour)
Tushuntirish

Oddiy chizmalarni Paintsiz, Wordning o‘zida ham chizish mumkin. Buning uchun Joylashtirish (Insert) tabidagi Shakllar (Shapes) ro‘yxati ochiladi. Unda chiziqlar, to‘g‘ri to‘rtburchaklar, asosiy shakllar, shaklli strelkalar, formula shakllari, blok-sxema elementlari, yulduzlar va tasmalar hamda izohli shakllar bor. Shakl tanlangach sichqoncha ko‘rsatkichi «+» ga aylanadi; chap tugmani bosib sudralsa, shakl chiziladi. Shift bosib tursangiz aylana, kvadrat yoki to‘g‘ri chiziq hosil bo‘ladi (Ctrl esa markazdan chizadi). Shakl belgilanganda Shakl formati (Shape Format) tabi chiqadi. U orqali ichini rang, rasm, gradiyent yoki tekstura bilan to‘ldirish, chegara chizig‘ining rangi, qalinligi va shtrix turini tanlash, effektlar (soya, relyef) berish mumkin. Shakl ichiga matn yozish ham mumkin. Yuqoridagi aylantirish belgisi yordamida shakl burib qo‘yiladi, Aylantirish (Rotate) tugmasi esa akslantiradi. Bir necha shakldan uy yoki robot kabi chizma yasash uchun ularni Shift bilan belgilab, Guruhlash (Group) tugmasi bosiladi; shunda chizma bir butun obyekt kabi ko‘chiriladi va o‘lchami o‘zgartiriladi.

Namunalar
Uy chizmasi: to‘g‘ri to‘rtburchak (devor) + teng yonli uchburchak (tom) + kichik to‘rtburchaklar (eshik, deraza). Hammasi Shift bilan belgilanib, Group qilinadi.
Aylana chizish uchun Oval shaklini tanlab, Shift bosgan holda sudraymiz. Shift bosilmasa, eni va bo‘yi har xil – ellips hosil bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Robot ustaxonasi»: o‘quvchilar faqat chiziq va to‘rtburchaklardan robot chizib, uni guruhlaydi, so‘ng nusxa ko‘chirib, ikkinchi robotni boshqa rangda bo‘yaydi.

Mashq
1
Shakllar ro‘yxati qaysi tabda joylashgan?
2
Qaysi klavish bilan aylana yoki kvadrat chiziladi?
3
Shakl ichini to‘ldirishning to‘rtta usulini ayting.
4
Uy chizmasini yasab bo‘lgach nima uchun uni guruhlash kerak?