☰ Mundarija · Informatika

Wordda matn yozish qoidalari

Darslar 4 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
4

Wordda matn yozish qoidalari

Darslik: 19–23-betlar
MaqsadHujjat ko‘rinish holatlarini, matn yozish qoidalarini (probel, defis, tire, Rim raqamlari) va hujjatda harakatlanish klavishlarini biladi.
Yangi so‘zlar
ko‘rinish holati · view modedefis · hyphen (-), written without spacestire · dash (–), written with spaces on both sidesqat’iy probel · non-breaking space
Tushuntirish

Word hujjatni turli holatda ko‘rsatadi: Sahifani belgilash (Print Layout – qog‘ozdagidek ko‘rinish, odatiy holat), O‘qish (Read Mode – ekranga moslangan, ko‘z kam charchaydi), Web-hujjat (brauzerdagidek), Struktura (Outline – sarlavhalar tuzilishi) va Qoralama (Draft – faqat matnga e’tibor). Ular Ko‘rinish (View) tabidan yoki holat satridan tanlanadi. Satr oxiriga yetganda so‘z avtomatik yangi satrga o‘tadi, yangi abzas uchun esa Enter bosiladi. Tinish belgisidan keyin probel qo‘yiladi, undan oldin qo‘yilmaydi. Defis (qovun-tarvuz) probelsiz yoziladi, tire (Ctrl va raqam klaviaturasidagi minus) ikki tomondan probel bilan, uzun tire (Ctrl+Alt va shu minus) ham probel bilan yoziladi. Qavs va qo‘shtirnoq ichidagi so‘zlar ulardan probel bilan ajratilmaydi. Qat’iy probel (Ctrl+Shift+Probel) «A. Fozilov» kabi jumlani bir satrda ushlaydi, qat’iy tire (Ctrl+Shift+-) «5-sinf» ni bo‘lib tashlamaydi, yumshoq tire (Ctrl+-) so‘zni qayerdan bo‘lib ko‘chirish mumkinligini ko‘rsatadi. Rim raqamlari I, V, X, L, C, D, M harflari bilan yoziladi.

Namunalar
1950 = MCML (M = 1000, CM = 900, L = 50); 1963 = MCMLXIII (1000 + 900 + 50 + 10 + 3).
Matn boshiga o‘tish – Ctrl+Home, oxiriga – Ctrl+End; satr boshiga – Home, oxiriga – End; keyingi so‘zga – Ctrl+→; keyingi abzasga – Ctrl+↓; bir sahifa pastga – Page Down.
Sinfda faoliyat

«Tirelar jangi»: o‘qituvchi gaplarni ekranga chiqaradi, o‘quvchilar defis, tire yoki uzun tire kerak joyini topib, Wordda to‘g‘rilaydi.

Mashq
1
Word ishga tushganda hujjat odatda qaysi ko‘rinish holatida ochiladi?
2
Qaysi biri to‘g‘ri yozilgan: «Salom , dost !» yoki «Salom, dost!»?
3
2024 yilni Rim raqamlarida yozing.
4
Nima uchun «5-sinf» da oddiy defis o‘rniga qat’iy tire ishlatish foydali bo‘lishi mumkin?