ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Rasm va chizmalarga oid amaliy dars

Darslar 11 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
11

Rasm va chizmalarga oid amaliy dars

Darslik: 54-bet
MaqsadShakllar, rang, tartiblash va guruhlash yordamida mazmunli chizma (bayroq, kompyuter xonasi devori) yaratadi va rasm formatini o‘zgartirib turli ko‘rinish hosil qiladi.
Yangi so‘zlar
tartiblash · arranging (order and position of objects)albom sahifasi · landscape pageto‘ldirish rangi · fill colournusxa ko‘chirish · copying an object
Tushuntirish

Bu darsda oldingi ikki darsda o‘rganilganlar amalda mustahkamlanadi. Avval nimani chizishni rejalashtiring va uni oddiy shakllarga ajrating. O‘zbekiston bayrog‘i uch gorizontal polosadan iborat: yuqorida moviy, o‘rtada oq, pastda yashil; polosalar orasida ingichka qizil chiziqlar bor, moviy polosada esa yarim oy va 12 ta yulduz joylashgan. Uni chizish uchun uchta bir xil to‘rtburchak, ikkita ingichka to‘rtburchak (qizil chiziqlar) va yulduz hamda oy shakllari olinadi; rang Shape Fill orqali tanlanadi, chegara chizig‘i esa kerak bo‘lsa olib tashlanadi. Takrorlanuvchi shakllar (masalan, yulduzlar) bir marta chizilib, Ctrl+C va Ctrl+V bilan nusxalanadi. Shakllarning ustma-ust turish tartibi Tartiblash (Arrange) guruhidagi «Oldinga/Orqaga» tugmalari bilan o‘zgartiriladi. Albom sahifasi keng chizmalar uchun qulay: Maket (Layout) > Oriyentatsiya > Albom. Chizma tayyor bo‘lgach, uni guruhlab, o‘lchamini o‘zgartirish ham, hujjatga joylashtirish ham osonlashadi.

✓Maslahat
Takrorlanadigan shaklni (masalan, yulduzni) bir marta chizing va Ctrl+C, Ctrl+V bilan nusxalang.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab koridorida chiqish eshigi belgisi yashil fonda oddiy shakllardan chizilgan. Hatto o‘qishni bilmaydigan kichik bola ham uni tushunadi. Oddiy shakllar va rang ma’noni tez yetkazadi.

Kim ishlatadi

Belgilar dizayneri yo‘l belgilarini chizadi, xavfsizlik mutaxassisi evakuatsiya belgilarini joylashtiradi, ilova dizayneri belgi-ikonalar yaratadi.

Bugun sinab ko‘ring

«Tinch bo‘ling» degan belgini uchtadan ko‘p bo‘lmagan oddiy shakldan qog‘ozga chizing va boshqa odamga ma’nosini tushunayotganini so‘rang.

Namunalar
Bayroq (yuqoridan pastga)
havorang to‘rtburchak
ingichka qizil to‘rtburchak
oq to‘rtburchak
ingichka qizil to‘rtburchak
yashil to‘rtburchak
Bayroq: 3 ta to‘rtburchak (moviy, oq, yashil) tagma-tag qo‘yiladi; ularning orasiga balandligi kichik 2 ta qizil to‘rtburchak qo‘yiladi. Hammasini Shift bilan belgilab guruhlaymiz.
Kompyuter xonasi devori: deraza (to‘rtburchak + 4 ta kichik to‘rtburchak), stol (uzun to‘rtburchak), monitor (to‘rtburchak + oyoqcha). Albom sahifasida chiziladi.
Sinfda faoliyat

«Sinf galereyasi»: tayyor chizmalar ekranga chiqariladi; o‘quvchilar ikkita yaxshi tomon va bitta taklif aytadi.

Mashq
1
Bayroqda polosalar qanday tartibda joylashgan (yuqoridan pastga)?
2
Bayroqdagi oy yonida nechta yulduz bor?
3
Chizmadagi bir shakl boshqasini yopib qo‘ysa, tartibini qanday o‘zgartirasiz?
4
Nega keng chizma uchun albom sahifasi qulay?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBochka uchun qaysi rang?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →