☰ Mundarija · Informatika

Hujjat hosil qilish va saqlash

Darslar 3 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
3

Hujjat hosil qilish va saqlash

Darslik: 14–18-betlar
MaqsadYangi hujjat ochadi, klaviatura til va registr holatlarini boshqaradi, hujjatni to‘g‘ri nom bilan saqlaydi.
Yangi so‘zlar
registr · letter-case mode (lower or upper)Caps Lock · key that types capital letters onlyjoriy saqlash · saving again under the same name...kabi saqlash · Save as… (new name or place)
Tushuntirish

Yangi hujjat Fayl menyusidagi «Hosil qilish» (New) buyrug‘i yoki Ctrl+N bilan ochiladi, Word ishga tushganda esa bo‘sh hujjat taklif qilinadi. Klavish bosilganda qaysi belgi chiqishi klaviatura tiliga bog‘liq; til vazifalar panelining o‘ng tomonidagi til tugmasida (masalan, UZ, EN, RU) ko‘rinadi va sichqoncha yoki Alt+Shift (ba’zan Windows+Probel) bilan almashtiriladi. Odatda klaviatura quyi registrda bo‘ladi: kichik harflar chiqadi. Bosh harf uchun Shift bosib turiladi; ko‘p bosh harf kerak bo‘lsa Caps Lock yoqiladi va ish tugagach o‘chiriladi. O‘zbek lotin alifbosidagi o‘, g‘ harflari uchun kompyuteringizda o‘zbek (lotin) klaviatura sxemasi bo‘lsa, undan foydalaning; bo‘lmasa o yoki g dan keyin darhol ‘ belgisini probelsiz yozing. Hujjatni ish boshlanishidayoq saqlab, so‘ng Ctrl+S bilan tez-tez joriy saqlab turish kerak, shunda elektr o‘chsa ham ish yo‘qolmaydi. Birinchi saqlashda hujjat mazmuniga mos nom beriladi va papka tanlanadi. Bu papkada shu nomli fayl bor bo‘lsa, almashtirishga rozi bo‘lsangiz eski hujjat o‘chib ketadi.

Namunalar
Yangi hujjatga «Mening oilam» deb yozing: M va O uchun Shift bosiladi. So‘ng Fayl > Saqlash, nom: «Oila-1», papka: Hujjatlar. Keyingi o‘zgarishlardan so‘ng faqat Ctrl+S bosiladi.
«Oila-1» ni «Oila-2» nomi bilan alohida nusxa qilish uchun «...kabi saqlash» tanlanadi. «Oila-1» o‘zgarmay qoladi, «Oila-2» yangi fayl bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Registr estafetasi»: jamoa a’zolari navbat bilan Shift, Caps Lock va til almashtirishdan foydalanib, «Toshkent – UZBEKISTAN poytaxti» jumlasini bir xil ko‘rinishda terishadi.

Mashq
1
Yangi hujjat ochishning ikki usulini ayting.
2
Bosh harflar bilan uzun matn yozish uchun qaysi klavish qulay va nima uchun uni keyin o‘chirish kerak?
3
«Saqlash» va «...kabi saqlash» buyruqlarining farqi nimada?
4
Hujjatni nima uchun faqat oxirida emas, yozish davomida ham saqlab turish kerak?