Darslar 17 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
17
Takrorlashga doir topshiriqlar
Darslik: 76–77-betlar
MaqsadYil davomida o‘rganilgan bilimlarni (matn muharriri va protsessori, tahrir, format, rasm, shakl, jadval, WordArt, formula, chop etish) takrorlaydi va amalda qo‘llaydi.
Yangi so‘zlar
matn muharriri / protsessori · text editor / word processortahrir va format · editing and formattingblok · block (selected text)obyekt · object (picture, shape, table, WordArt)
Tushuntirish
Takrorlashni savollar bilan boshlaymiz. Matn muharriri (masalan, Notepad) matnni yozish, saqlash va tahrir qilish uchun xizmat qiladi, lekin bezak bermaydi; matn protsessori (Word, LibreOffice Writer, Google Docs) esa shrift, abzas, rasm, jadval kabi imkoniyatlari bilan chiroyli hujjat tayyorlashga imkon beradi. Hujjat tahrir qilinganda (belgi qo‘shish va o‘chirish, blok ajratish, nusxalash, ko‘chirish, izlash va almashtirish) mazmun o‘zgaradi, formatlanganda esa ko‘rinish o‘zgaradi. Hujjatdagi matn, rasm, shakl, jadval, WordArt va formula alohida obyektlar bo‘lib, har biri belgilanganda o‘z formatlash tabi chiqadi. Takrorlash vazifalari: bir so‘z yoki satrni boshqa joyga ko‘chirish, belgilangan qismdan nusxa olish, qismni formatlash, kompyuter xonasi devori yoki tabiat manzarasini shakllardan chizish, hamda jadval va WordArt yordamida yaxlit hujjat tayyorlash. Ishni tugatgach hujjatni saqlang, chop etish ko‘rinishida tekshiring va zarur bo‘lsa chop eting yoki PDF sifatida yuboring.
Namunalar
Mini-loyiha «Mening sinfim»: sarlavha (WordArt), ikki abzas matn (14 punkt, 1,5 oraliq), rasm, o‘quvchilar jadvali (3 ustun × 5 satr), sahifa raqami. Hujjat «Mening sinfim» nomi bilan saqlanadi.
Qaysi amal tahrir, qaysi biri format? «Kitob» so‘zini «Daftar» ga almashtirish – tahrir. «Kitob» so‘zini qizil va qalin qilish – format.
Sinfda faoliyat
«Bilimdonlar bellashuvi»: sinf ikki jamoaga bo‘linadi; navbat bilan savol beriladi (tezkor klavish, tab nomi, amal) va to‘g‘ri javob uchun ball yoziladi.
Mashq
1
Matn muharriri bilan matn protsessorining asosiy farqini ayting.
Muharrir faqat oddiy matn bilan ishlaydi; protsessor shrift, abzas, rasm, jadval va boshqa bezaklar bilan ham ishlaydi.
2
Matnni ko‘chirib o‘tkazish va nusxalash uchun qaysi tezkor klavishlar kerak?