Matn muharrirlari
Odamlar axborotni saqlash uchun avval g‘or devoriga rasm chizgan, keyin teri, papirus va qog‘ozga yozgan; vositalar o‘zgargan, yozuv mohiyati esa o‘zgarmagan. Qo‘lda yozilgan matnga tuzatish kiritish qiyin, kompyuter esa buni oson qiladi. Matn muharriri – matnni yozish, xotirada saqlash, o‘zgartirish va chop etish uchun dastur. Uning oynasida uchta asosiy qism bor: ish sohasi (matn yoziladigan «sahifa»), yurgich (keyingi belgi qayerda paydo bo‘lishini ko‘rsatuvchi chiziqcha) va menyu satri (buyruqlar to‘plami). Hamma muharrirlar yangi fayl hosil qilish, faylni ochish, saqlash, boshqa nom bilan saqlash, chop etish va tahrirlash vazifalarini bajaradi. Windowsning oddiy muharriri – Notepad (Bloknot); u faqat oddiy matnni saqlaydi.
Maktab kompyuter xonasida o‘quvchi sinf bayrami uchun taklifnoma yozdi va oxirgi qatorda xato topdi. Qog‘ozda butun taklifnomani qayta yozish kerak bo‘lardi, ekranda esa faqat bitta so‘zni tuzatish yetdi. Matn muharriri aynan shunday vaqtni tejaydi.
Kotib xat va hujjatlarni tez tuzatadi, jurnalist maqolasini qayta-qayta tahrirlaydi, dasturchi oddiy matnda kod yozadi.
Qog‘ozga uch qatorli qisqa xat yozing, so‘ng bitta so‘zni boshqasiga almashtiring va qancha harfni qayta ko‘chirishingiz kerak bo‘lganini sanang.
| Bloknot | Word | |
|---|---|---|
| shrift | butun matn uchun bitta | har so‘z uchun alohida |
| rasm va jadval | yo‘q | bor |
«Qismlarni top!» o‘yini: o‘qituvchi Notepad oynasini proyektorda ko‘rsatadi, o‘quvchilar navbat bilan kelib ish sohasi, yurgich va menyu satrini ko‘rsatadi.