☰ Mundarija · Informatika

Hujjatlarda jadvallar bilan ishlash

Darslar 12 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
12

Hujjatlarda jadvallar bilan ishlash

Darslik: 55–60-betlar
MaqsadJadval tuzilishini (satr, ustun, katak) biladi, Wordda jadval joylashtiradi, to‘ldiradi, ustun kengligini o‘zgartiradi, tartiblaydi va bo‘yaydi.
Yangi so‘zlar
jadval · tablekatak · cellsatr va ustun · row and columntartiblash (saralash) · sorting
Tushuntirish

Jadval – ma’lumotlarni satr va ustunlarda joylashtirish usuli: dars jadvali, sinf jurnali, futbol turniri jadvali shular jumlasidandir. Agar jadval n ta ustun va m ta satrdan iborat bo‘lsa, undagi kataklar soni n × m ga teng; masalan, 3 ta ustun va 4 ta satrli jadvalda 3 × 4 = 12 ta katak bor. Katak – jadvalning asosiy elementi, uni «kichik hujjat» deyish mumkin: unga matn yozish, formatlash, hatto rasm qo‘yish mumkin. Jadval joylashtirish uchun yurgich kerakli joyga qo‘yiladi, so‘ng Joylashtirish (Insert) tabidagi Jadval (Table) tugmasi bosiladi. Ikki usul bor: katakchalar to‘rida sichqoncha bilan kerakli ustun va satr sonini belgilash, yoki «Jadval joylashtirish» oynasiga sonlarni yozish. Birinchi satrga odatda ustun sarlavhalari yoziladi, birinchi ustunga tartib raqamlari. Kataklar orasida Tab yoki strelkalar bilan yuriladi. Ustun kengligini o‘zgartirish uchun sichqoncha ustunlar chegarasiga olib kelinib, ikki tomonli strelka ko‘ringach tortiladi. Jadval katagiga yurgich qo‘yilsa, Jadval dizayni (Table Design) va Maket (Layout) tablari chiqadi: birinchisida kataklarni bo‘yash, chegara va jadval uslublari, ikkinchisida satr-ustun qo‘shish, kataklarni birlashtirish, tekislash va ma’lumotlarni saralash bor.

Namunalar
Kompyuter qurilmalari jadvali: 3 ta ustun («№», «Nomi», «Vazifasi») va 4 ta satr (sarlavha + klaviatura, monitor, sichqoncha). Kataklar soni 3 × 4 = 12.
Oila a’zolarini ism bo‘yicha alifbo tartibida saralash: jadval ichiga yurgich qo‘yiladi, Layout > Sort, ustun: «Ism», tur: Text, tartib: Ascending (A dan Z gacha).
Sinfda faoliyat

«Jadval quramiz»: guruhlar sinfdagi o‘z kunlik dars jadvalini Wordda 6 ustun va 5 satrli qilib tuzadi va bir ustunni boshqa rangda bo‘yaydi.

Mashq
1
5 ta ustun va 7 ta satrli jadvalda nechta katak bor?
2
Jadval joylashtirishning ikki usulini ayting.
3
Jadvalda keyingi katakka o‘tish uchun qaysi klavish qulay?
4
Nega katakni «kichik hujjat» deyish mumkin?