ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Jadvallar ustida amallar

Darslar 13 · 1 ta dars · B. Boltayev, M. Mahkamov, A. Azamatov, S. Rahmonqulova. Informatika va axborot texnologiyalari 6-sinf. «O‘zbekiston» NMIU, 2017
13

Jadvallar ustida amallar

Darslik: 61–64-betlar
MaqsadJadvalga satr va ustun qo‘shadi hamda o‘chiradi, kataklarni birlashtiradi va bo‘ladi, katakdagi matn yo‘nalishini o‘zgartiradi.
Yangi so‘zlar
kataklarni birlashtirish · merge cellskataklarni bo‘lish · split cellsmatn yo‘nalishi · text directionustun qo‘shish · insert a column
Tushuntirish

Tayyor jadvalni ko‘pincha o‘zgartirish kerak bo‘ladi. Yangi satr yoki ustun qo‘shish uchun yurgich qo‘shiladigan joyga yaqin katakka qo‘yiladi va Maket (Layout) tabining Satrlar va ustunlar guruhidan «Yuqoridan», «Pastdan», «Chapdan» yoki «O‘ngdan joylashtirish» tanlanadi. Ortiqcha satr yoki ustunni o‘chirish uchun yurgich shu satr yoki ustunga qo‘yiladi (bir nechta bo‘lsa, blokka olinadi) va O‘chirish (Delete) ro‘yxatidan Satrlarni yoki Ustunlarni o‘chirish tanlanadi; oddiy Delete klavishi esa faqat katak ichidagi yozuvni o‘chiradi. Kataklarni birlashtirish uchun to‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi kataklar blokka olinib, «Kataklarni birlashtirish» (Merge Cells) bosiladi; jadval sarlavhasini bir necha ustun ustiga yozishda bu qulay. Aksincha, bitta katakni bo‘lish uchun yurgich shu katakka qo‘yilib, «Kataklarni bo‘lish» (Split Cells) bosiladi va oynaga hosil bo‘ladigan ustun va satrlar soni kiritiladi. Matn katakda gorizontal yoki vertikal (yuqoridan pastga yoki pastdan yuqoriga) yozilishi mumkin; buning uchun «Matn yo‘nalishi» tugmasi bir necha marta bosiladi yoki o‘ng tugma menyusidan tanlanadi. Satr yoki ustunni sichqoncha bilan belgilash uchun chap chetidagi yoki ustidagi strelka ko‘rinishidagi joyga bosiladi.

AmalTugma
qator/ustun qo‘shishInsert Above / Below / Left / Right
qator/ustun o‘chirishDelete Rows / Delete Columns
kataklarni birlashtirishMerge Cells
katakni bo‘lishSplit Cells
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab sport kuni jadvaliga oxirgi daqiqada yana bir jamoa qo‘shildi. Hakam jadvalni qayta chizmadi, faqat yangi qator qo‘shdi, sarlavhani esa bir necha ustun bo‘ylab birlashtirdi. Jadvalni o‘zgartirish ishni yengillashtiradi.

Kim ishlatadi

Hisobchi jadvalga yangi mahsulot qatorini qo‘shadi, o‘qituvchi dars jadvalini o‘zgartiradi, tashkilotchi tadbir ro‘yxatini yangilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga uch jamoali kichik natijalar jadvalini chizing, so‘ng to‘rtinchi jamoa uchun yangi qator qo‘shing va ekranda buni qanday osonroq qilish mumkinligini o‘ylab ko‘ring.

Namunalar
Dars jadvalida «Dushanba» sarlavhasini 2 ustun ustida yozish uchun yuqoridagi ikki katak belgilanadi va birlashtiriladi; jadvalda ustunlar soni o‘zgarmaydi, faqat bir katak kengayadi.
Baholar jadvaliga yangi fan qo‘shish: oxirgi satrdagi katakka yurgich qo‘yilib, «Pastdan joylashtirish» bosiladi – pastda bitta bo‘sh satr hosil bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Jadval ta’mirchilari»: o‘qituvchi noto‘g‘ri tuzilgan jadval beradi (ortiqcha ustun, birlashmagan sarlavha); guruhlar uni 5 daqiqada to‘g‘rilaydi.

Mashq
1
Jadvalda 4 ta satr bor edi. Ikkita satr qo‘shilsa, nechta bo‘ladi?
2
Jadvaldan ustunni o‘chirish uchun nima qilinadi?
3
Birinchi satrdagi 3 ta katakni bitta katakka aylantirish uchun qaysi amal bajariladi?
4
Nega jadvalda Delete klavishi satrni olib tashlamaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z dasturi: tartib va vaqtHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →