🎯 Missiya: «6 soat uyqu, 6 maktab, 8 o‘qish, 2 sport, 2 ovqat, 1 yo‘l, 2 dam» — bu bir sutkaga sig‘adimi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
M
MalikaSinf chatidagi jadvalga qarang: «A top student’s day». Sleep 6 h, school 6 h, study 8 h, sport 2 h, meals 2 h, travel 1 h, rest 2 h. 📊
A
AnvarIngliz tili darsidan: A shows how you divide the 24 hours of the day. We “spend” time on something, “devote” time to studying, “set aside” time for reading.
Z
ZarinaVaqt predloglari: at 7.30, on Monday, in the evening, by Friday (not later than), for two hours, during the lesson, within a week. Foydali so‘zlar: , schedule, routine, waste time, spare time.
J
JasurA quarter of the day is 25 per cent, that is 6 hours. So the chart’s sleep is exactly a quarter.
Siz
Birinchi kalit: vaqt byudjeti 24 soatga teng bo‘lishi kerak. Jadvalning soatlarini qo‘shamiz.
Ingliz tili
🔒Qulf 1: A top student’s day
Topshiriq: To‘ldiring: “Submit the report ___ Friday” (not later than).
🔑 Kalit: Vaqt byudjeti jami 24 soat bo‘lishi kerak: sutkada undan ko‘p soat yo‘q.
A
AnvarSoatlarni qo‘shamiz: 6 + 6 + 8 + 2 + 2 + 1 + 2 = 27. Sutkada esa 24 soat bor.
Z
Zarina usuli: jadval to‘g‘ri deylik, u holda yig‘indi 24 bo‘lishi kerak. Lekin 27 ≠ 24 — qarama-qarshilik. Ikki zid fikrdan faqat bittasi to‘g‘ri: jadval noto‘g‘ri.
J
JasurGeometriya bilan: doira diagrammasi 360°, bir soat 360°/24 = 15°. Sektorlar: 90° + 90° + 120° + 30° + 30° + 15° + 30° = 405° > 360°.
M
Malika: dam olish x soat bo‘lsin: 6 + 6 + 8 + 2 + 2 + 1 + x = 24, 25 + x = 24, x = −1. — xulosadan orqaga: «yig‘indi 24 bo‘lishi uchun nima kerak?» — manfiy soat kerak.
Siz
Uch usul, bitta xulosa: bunday kun bo‘lishi mumkin emas.
Matematika
🔒Qulf 2: Yig‘indi 24 mi?
Topshiriq: Doira diagrammasida bir soat necha gradus?
🔑 Kalit: Jadval soatlari 27 > 24 (doirada 405° > 360°): bunday kun bo‘lishi mumkin emas.
Seshanba
M
MalikaKlub ombori uchun loyihani avval daftarga chizamiz. Har turdagi obyekt — alohida : «Da’volar» va «Tekshiruvchilar». Ustun — , qator — .
A
AnvarHar jadvalda bo‘ladi: qiymati takrorlanmaydi, masalan DavoID. Access’da turi AutoNumber — har yangi yozuvda o‘zi o‘sadi.
Z
ZarinaHisoblanmaydigan «sonlar» (telefon raqami) matn bo‘lib yoziladi: «+» va boshidagi nol muhim. Da’vo matni — Long Text, hukm — Short Text, sana — Date/Time.
J
JasurMa’lumot ikki marta yozilmasin: tekshiruvchi ismi faqat «Tekshiruvchilar»da, «Da’volar»da esa kalit. Access chapida : jadval, so‘rov, forma, hisobot. Fayl — .accdb.
Siz
Jadval soatlarini ham bir jadvalga yozsak, yig‘indini hisoblaydi.
Informatika
🔒Qulf 3: Ombor loyihasi
Topshiriq: Qaysi maydon birlamchi kalit bo‘la oladi?
A
AnvarFizikada — qisqa muddatli o‘zaro ta’sir. p = m·v. Yopiq sistemada impulslarning vektor yig‘indisi saqlanadi.
Z
Zarinada jismlar birga harakatlanadi: u = (m₁v₁ + m₂v₂)/(m₁ + m₂). 2 kg aravacha 3 m/s da turgan 1 kg aravachaga yopishdi: u = 6/3 = 2 m/s.
J
JasurKinetik energiya 9 J dan 6 J ga tushdi: 3 J ichki energiyaga o‘tdi. da impuls ham, kinetik energiya ham saqlanadi.
M
MalikaYopiq sistema — saqlanadigan yig‘indi. Sutka ham shunday: soatlar yig‘indisi 24, ortig‘i sig‘maydi.
A
AnvarKimyoda aniq signal: eten ni rangsizlantiradi — to‘yinmaganlik sinovi (faqat o‘qituvchi bilan): CH₂=CH₂ + Br₂ → CH₂Br–CH₂Br.
J
JasurYana : etenlar birikadi — nCH₂=CH₂ → (–CH₂–CH₂–)ₙ, polietilen. Yaxshi sinov aniq signal beradi, bizniki ham: yig‘indi 24 dan oshadi.
FizikaKimyo (Organik kimyo)
🔒Qulf 4: Saqlanadigan yig‘indi
Topshiriq: 2 kg, 3 m/s aravacha 1 kg turgan aravachaga yopishsa, umumiy tezlik?
Chorshanba
A
AzizSinfimning chatida yana bir gap: «Oilada uchta qiz bo‘lsa, to‘rtinchisi albatta o‘g‘il bo‘ladi». Rostmi? 🤔
Z
ZarinaOdamda 46 xromosoma: 44 va 2 ta . Ayol XX, erkak XY.
A
AnvarAyol faqat X li tuxum hosil qiladi (), erkak X va Y li spermiy (). Jinsni urug‘lantiruvchi spermiy belgilaydi: X — qiz, Y — o‘g‘il; ehtimol taxminan 1 : 1.
J
JasurHar bola alohida: oldingi uchta qiz keyingisiga ta’sir qilmaydi. Tanga tashlashga o‘xshash: «uchta gerb tushdi, endi albatta raqam» demaymiz.
M
MalikaHukm: NOTO‘G‘RI, «albatta» noto‘g‘ri. Qushlarda esa erkak ZZ, urg‘ochi ZW; asalarida urug‘lanmagan tuxumdan erkak (trutan) chiqadi.
Siz
Bu kichik mashq edi. Asosiy da’voga qaytamiz: jadvalning soatlari qo‘shilmaydi.
Biologiya
🔒Qulf 5: Uchta qizdan keyin?
Topshiriq: Bolaning jinsini nima belgilaydi?
J
JasurJadval sarlavhasi rus tilida: «Самый успешный ученик». «какой?» savoliga javob beradi: «успешный, красивый». To‘liq shakl: «красивый город», qisqa shakl: «город красив».
A
AnvarQiyosiy daraja: «выше, красивее» yoki «более красивый»; : «красивейший» yoki «самый красивый». Ikki marta qo‘shmaymiz: «более красивее» — xato.
Z
Zarina«Самый успешный» — nima bo‘yicha? Taqqoslash uchun mezon kerak, jadvalda yo‘q. esa munosabat bildiradi: «шёлковый платок», «июльская жара», «городской парк»; ularda daraja ham, qisqa shakl ham yo‘q.
M
MalikaAdabiyotda Navoiy ruboiylari: — to‘rt qatorli she’r. «Xazoyin ul-ma’oniy» to‘rt mustaqil devondan iborat, shuning uchun «Chor devon» ham deyiladi. Mazmunini aytmaymiz, janrni ko‘ramiz.
Siz
Uchinchi kalit: «eng yaxshi» deyish uchun mezon va manba kerak. Hisobotimiz ham to‘rt qatorga sig‘adi: da’vo, hukm, dalil, maslahat.
Rus tiliAdabiyot
🔒Qulf 6: «Самый успешный»
Topshiriq: Sifatlarni ajrat: asliy yoki nisbiy.
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
Asliy sifat
Nisbiy sifat
🔑 Kalit: Jadval «самый успешный» deydi, lekin taqqoslash mezoni ko‘rsatilmagan.
A
AzizYo‘lda ko‘chadan noto‘g‘ri o‘tish haqida o‘ylayman. Katta bolalar ham javob beradimi?
Z
Zarina — huquqqa zid, aybli (qasddan yoki ehtiyotsizlikdan) harakat yoki harakatsizlik; qonun unga ma’muriy javobgarlik belgilagan.
A
Anvar 16 yoshdan boshlanadi. 16–18 yoshdagilar uchun qonun yoshini hisobga oladi va tarbiyaviy choralarga ham yo‘l beradi.
J
JasurMa’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks 1994-yil 22-sentyabrda qabul qilingan, 1995-yil 1-aprelda kuchga kirgan, ko‘p o‘zgartirilgan.
M
Malikani jinoyatdan ijtimoiy xavfining pastligi ajratadi; jinoyatlar faqat Jinoyat kodeksida belgilanadi. Bizning klubda kimnidir jazolash yo‘q: faqat xatoni ko‘rsatamiz.
Davlat va huquq asoslari
🔒Qulf 7: Javobgarlik yoshi
Topshiriq: Ma’muriy javobgarlik necha yoshdan boshlanadi?
Payshanba
M
MalikaJahon tarixi: Lotin Amerikasi, 1918–1939. Birinchi jahon urushida Yevropa bilan savdo qisqardi, xomashyo va oziq-ovqatga talab oshdi; 1920-yillarda (kofe, shakar, go‘sht, mis) o‘sdi.
A
AnvarKo‘p davlatda yer egalari va yirik savdogarlar si hukmron edi, aholining ko‘pi ovoz bermasdi. 1929–1933-yillardagi inqiroz eksport narxlarini tushirdi va ishsizlikni oshirdi.
Z
Zarina1933-yilda AQSH ni e’lon qildi: aralashmaslik va hamkorlik tomon. Darslikda diagramma bo‘lsa, raqamlari mos va manbasi ma’lum bo‘ladi.
J
JasurGeografiya: shanbaga milliy bog‘ rejasi! da har qanday xo‘jalik faoliyati (ov, baliq ovi, pichan ham) taqiqlanadi; zonalarga bo‘linadi; da tabiatga kam ta’sir qiladigan ish mumkin.
M
MalikaO‘zbekistonda Quyi Amudaryo biosfera qo‘riqxonasi bor: xilma-xillikni saqlash va hududning barqaror rivoji. Rejaga: «set aside half a day for the trip» 🙂
Siz
Yana bir qoida: diagramma raqamlari mos kelsa va manbasi aytilsa dalil bo‘ladi.
Jahon tarixiGeografiya (Amaliy geografiya)
🔒Qulf 8: Diagramma va hudud
Topshiriq: Qaysi hududda har qanday xo‘jalik faoliyati taqiqlanadi?
🔑 Kalit: Diagramma raqamlari mos kelsa va manbasi aytilsa dalil bo‘ladi; bu jadvalda manba yo‘q, raqamlar mos emas.
Z
ZarinaDin tarixi: Xristianlik milodiy I asrda Rim imperiyasining Falastin provinsiyasida yahudiylar muhitida paydo bo‘lgan. Muqaddas kitobi — Injil (Yangi Ahd). Biz faqat qachon, qayerda va qaysi kitob kabi darslik faktlarini yozamiz.
M
MalikaSanalar: 313-yil — (ibodat erkinligi), 380-yil — Rim imperiyasida davlat dini. Markaziy Osiyoda III–V asrlardan Sharq cherkovi orqali tarqalgan; Marvda IV asr boshida yeparxiya tashkil etilgan.
A
AnvarO‘zbekiston tarixi: 1925-yil 13-fevralda Buxoroda ochildi, 17-fevralda O‘zbekiston SSR tuzilishi haqida Deklaratsiya qabul qilindi; 13-mayda sifatida SSSR tarkibiga qabul qilindi; 1927-yil 30-martda birinchi Konstitutsiya.
J
JasurPoytaxt: avval Buxoro (1925-yil fevral–aprel), keyin Samarqand (1925–1930), 1930-yil 20-sentyabrdan Toshkent. Vaqt chizig‘ida sanalar tartib bilan turishi kerak.
Siz
Vaqt chizig‘i — da’voni sanalar bilan tekshirish usuli: tartib va yig‘indi mos kelishi kerak.
Dunyo dinlari tarixiO‘zbekiston tarixi
🔒Qulf 9: Vaqt chizig‘i
Topshiriq: Milan farmoni qaysi yilda e’lon qilingan?
Juma
M
MalikaKalitlar: 1) vaqt byudjeti 24 soat; 2) jadvalda 27 soat (doirada 405° > 360°), dam olish −1 soat bo‘lishi kerak; 3) «eng muvaffaqiyatli» mezonsiz va manbasiz.
A
AnvarJadval chiroyli, ammo raqamlari qo‘shilmaydi. Alohida soatlar (sport 2 soat) mumkin, yig‘indisi esa imkonsiz.
Z
ZarinaHukm: NOTO‘G‘RI. Uyqu necha soat kerakligi — tibbiy savol: shifokordan so‘raymiz.
J
JasurJadval muallifi bilan kurashmaymiz. O‘zimiznikini tuzamiz, 24 soatdan oshmasin: in the evening we’ll set aside time for rest 🙂
Siz
Rozimiz. Hal qiluvchi kalitlar — 1 va 2. Hisobotni yozamiz.
MatematikaIngliz tili
🔒Qulf 10: Hukm
Topshiriq: Hukmni qaysi kalitlar hal qildi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 13 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaIngliz tiliInformatikaAdabiyotBiologiyaDavlat va huquq asoslariDunyo dinlari tarixiFizikaGeografiya (Amaliy geografiya)Jahon tarixiKimyo (Organik kimyo)O‘zbekiston tarixiRus tili
0 / 13 yulduz
Jamoa hisoboti
Jadval soatlari 27, sutka esa 24 — NOTO‘G‘RI
Da’vo: «A top student’s day» jadvali haqiqiy kunni ko‘rsatadi. Hukm: NOTO‘G‘RI. Soatlar yig‘indisi 6 + 6 + 8 + 2 + 2 + 1 + 2 = 27, sutkada 24 soat bor; doirada 405° > 360°; dam olish −1 soat bo‘lishi kerak. «Eng muvaffaqiyatli» uchun mezon va manba yo‘q. O‘quvchilar nima qilishi mumkin: jadval soatlarini qo‘shib ko‘rsin; uyqu haqidagi savolni shifokorga bersin.
— 10-B jamoa
Topilgan kalitlar
Vaqt byudjeti jami 24 soat bo‘lishi kerak: sutkada undan ko‘p soat yo‘q.
Jadval soatlari 27 > 24 (doirada 405° > 360°): bunday kun bo‘lishi mumkin emas.
Jadval «самый успешный» deydi, lekin taqqoslash mezoni ko‘rsatilmagan.
Diagramma raqamlari mos kelsa va manbasi aytilsa dalil bo‘ladi; bu jadvalda manba yo‘q, raqamlar mos emas.
Yulduzli savollar
Doira diagrammasida bir soat necha gradus?
Eten qaysi reagentni rangsizlantiradi?
O‘ylab ko‘r: qaysi o‘zgarish jadvalni haqiqiy qilgan bo‘lardi?