Teatrda, loyiha va «Qirq Qiz» afsonasi

Afsona (legend) – xalq orasida og‘izdan-og‘izga o‘tgan, tarixiy faktlarga aralashgan hikoya; uni tarixiy hujjat deb bo‘lmaydi. Samarqand afsonasiga ko‘ra, Qirq Qiz Tepa qal’asida bir guruh qiz shaharni boshqa mamlakat askarlaridan himoya qiladi. Ularni Gavhar boshqaradi. Ko‘p kun va tun davomida qizlar jang qiladi, ko‘pchiligi halok bo‘ladi, qal’aga o‘t ketadi, o‘q-yoy ham tugab qoladi. Gavhar yarador bo‘lsa-da, dushman askarlari oldida turib, ularning boshlig‘ini yakkama-yakka jangga chaqiradi. Dushman boshlig‘i uning jasoratiga qoyil qoladi, «Samarqandning injusini ko‘rdim, menga shu yetadi» deb orqaga qaytishni buyuradi. Shahardan yordam kelganda Gavhar og‘ir yaralangan, u qadrdonlarini eslab, shahar saqlanganini ko‘rib tabassum qiladi. Matnda jang, yaralanish va jasoratni ketma-ket aytib bering.