☰ Mundarija · Ingliz tili

Yashil sayyora va iqlim o‘zgarishi

Darslar 59–60 · 2 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
60

Global iqlim o‘zgarishi

Darslik: 73-bet
MaqsadGlobal iqlim o‘zgarishi: issiqxona effekti, CO2, oqibatlar; very va really; should, mustn’t, could, may bilan maslahat.
Yangi so‘zlar
toshqin · floodjazirama · heat wavebo‘ron (dovul) · hurricanekislorod · oxygen
Tushuntirish

Issiqxona effekti: karbonat angidrid (CO2) kabi gazlar Yer yuzasidan chiqayotgan issiqlikni ushlab qoladi va atmosfera isiydi. Tabiiy holda bu foydali – shunda Yerda hayot uchun yetarli issiq bo‘ladi; ammo ko‘mir, neft va gaz yoqilganda hamda o‘rmonlar kesilganda CO2 ko‘payadi. 1850–1900-yillar bilan solishtirganda Yer o‘rtacha 1 °C dan ko‘proq isigan. Oqibatlar: toshqinlar, jazirama, bo‘ronlar, qurg‘oqchilik. O‘zbekistonda Orol dengizining qurishi inson faoliyati ekologiyaga qanday ta’sir qilishini ko‘rsatadi: 1960-yillardan boshlab daryolar suvi sug‘orishga ko‘p olingani uchun dengiz juda kichraydi. Very bilan oddiy sifatlar (very hot, very bad), really bilan kuchli sifatlar ham keladi (really awful, really freezing); very awful deb aytilmaydi. Maslahat: We should plant trees. We mustn’t waste energy. We could use public transport. People may travel less by plane.

Namunalar
The weather was really terrible during the storm, and the streets were very wet. During a heat wave the weather can be really boiling. We should switch off lights when we leave a room. We mustn’t leave the tap running. We could walk or cycle to school.
Table (idea): Reduce climate change – should: plant trees; use less energy. mustn’t: waste water; burn rubbish. could: use buses; buy local food.
Sinfda faoliyat

«Maslahat jadvali»: juftlikda should / shouldn’t / mustn’t / could / may ustunlariga iqlim uchun 2 tadan maslahat yozing.

Mashq
1
To‘ldiring: It was ___ freezing last night. (very / really)
2
Maslahat bering: plant trees (should)
3
Qaysi gaz issiqxona effektini kuchaytiradi?
4
Nima uchun o‘rmonlarni kesish iqlimga zarar?