☰ Mundarija · Ona tili

So‘z yasovchi qo‘shimchalar

Darslar 16–18 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
18

So‘z yasovchi qo‘shimchalar: guruhlash va tahlil

Darslik: 2-qism, 60–62-betlar
MaqsadSo‘z yasovchi qo‘shimchalarni gap ichida topib tahlil qilish; bitta asosdan ko‘p so‘z yasash.
Yangi so‘zlar
tahlil · analysisjadval · tablesirdosh · confidantishonchli · reliable
Tushuntirish

Bitta asosdan bir nechta so‘z yasash mumkin: gul — gulchi, gulli, gulsiz, gulla. Ularning har birining ma’nosi boshqacha. Gapdagi so‘zni tahlil qilishda avval asosini topamiz, keyin so‘z yasovchi qo‘shimchani ajratamiz va so‘roq beramiz: gulchi — Kim?, gulli — Qanday?, gulla — Nima qil?

Namunalar
Gulchi gulli ko‘ylak kiydi. gulchi: gul + -chi (Kim?); gulli: gul + -li (Qanday?).
Ilmli bola sabrli bo‘ladi. ilmli: ilm + -li; sabrli: sabr + -li.
Sinfda faoliyat

«Eng uzun zanjir»: doskaga asos yoziladi (ish). Guruhlar navbat bilan qo‘shimcha qo‘shib so‘z yasaydi: ishchi, ishla, ishsiz. Eng ko‘p so‘z yasagan guruh yutadi.

Mashq
1
Tahlil qiling: sirdosh.
2
«Gul» asosidan to‘rtta so‘z yasang.
3
«Ishonchli» so‘zining asosi va qo‘shimchasini toping.