74
Fe’l ma’nolari ustida ishlash
Darslik: 4-qism, 41–42-betlar
MaqsadFe’lning ma’nosi va shaklini aniqlash: so‘roq, harakat vaqti.
Yangi so‘zlar
aniqlamoq · to determinebajarmoq · to performhozir · nowavval · before
Tushuntirish
Fe’lni tahlil qilganda so‘roqni aniqlaymiz. Nima qildi? — harakat bajarilgan (chizdi). Nima qilyapti? — hozir bajarilmoqda (chizyapti). Nima qiladi? — bajariladi yoki odat (chizadi). Fe’lning ma’nosini gapdagi boshqa so‘zlar aniqlashtiradi: rasm chizdi, uy chizdi. Fe’l gapda kesim bo‘lib keladi.
| Nima qildi? | Nima qilyapti? | Nima qiladi? |
|---|---|---|
| kecha | hozir | ertaga |
| yasadi | yasayapti | yasaydi |
u boradi
o‘zak + -a / -y + shaxs qo‘shimchasi (unli bilan tugasa -y)
📰 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola e’londa o‘qidi: «Juma kuni bog‘ga boramiz». Bitta fe’ldan u ish hali bo‘lmaganini bildi.
Kim ishlatadi
Yo‘lboshchilar, o‘qituvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Biror e’londa fe’lni topib, ish bo‘lganmi yoki bo‘ladimi, ayting.
Namunalar
Kecha Madina rasm chizdi. Hozir u gul chizyapti. Ertaga daraxt chizadi.
Madina rasm chizdi .
Kesim ikki chiziq bilan chiziladi: Madina rasm chizdi.Sinfda faoliyat
«Fe’l shifokori»: o‘qituvchi gap aytadi, bolalar fe’lni topib, so‘rog‘ini aytadi: «Kuldi» — Nima qildi?
Mashq
1
«Sakradi» qaysi so‘roqqa javob beradi?
Nima qildi?
2
«Yuguryapti» qaysi so‘roqqa javob beradi?
Nima qilyapti?
3
Gapda kesimni toping: Bolalar bog‘da o‘ynaydi.
o‘ynaydi