ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

-ma qo‘shimchasi va fe’l yasovchi qo‘shimchalar -la, -illa

Darslar 80–82 · 3 ta dars · D. Baynazarova (2-qism); D.J. Baynazarova (3-qism); D.J. Baynazarova, M.E. Toirova (4-qism). Ona tili 3-sinf, 2–4-qismlar (1-qism mavjud emas). Novda Edutainment, 2023
80

Bo‘lishli va bo‘lishsiz fe’llar: -ma qo‘shimchasi

Darslik: 4-qism, 58–60-betlar
Maqsad-ma qo‘shimchasi bilan bo‘lishsiz fe’l yasash va yozish.
Yangi so‘zlar
qo‘shimcha · suffixtark etmoq · to leavebuyruq · commandtaqiq · prohibition
Tushuntirish

Fe’l asosiga -ma qo‘shilsa, bo‘lishsiz fe’l hosil bo‘ladi: bor + ma = borma, o‘qi + ma = o‘qima, yoz + ma = yozma. Keyin zamon qo‘shimchasi qo‘shiladi: bormadi, o‘qimaydi, yozmayapti. Buyruq fe’lda -ma taqiqni bildiradi: Borma! Yozma! O‘qima! -ma qo‘shimchasi asosdan keyin keladi va ajratib yozilmaydi.

ko‘rasos+ma-ma: bo‘lishsizlik+di-di: o‘tgan zamon
o‘qi-ma-di-mmen o‘qimadimo‘tgan zamon · bo‘lishsiz

men o‘qimadim

o‘zak + (-ma) + -di + shaxs qo‘shimchasi

🌼 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bog‘dagi yozuvda «Gul uzmang» deb yozilgan. Bola uni o‘qib, gullarga tegmay o‘tdi.

Kim ishlatadi

Muallimlar, yo‘l harakati xodimlari

Bugun sinab ko‘ring

Maktab uchun «...ma» bilan tugaydigan bitta qisqa qoida ayting.

Namunalar
Dars paytida gaplashma! Eshikni yopma, havo kerak. Kecha men televizor ko‘rmadim.
yoz → yozmadi, yozmaydi, yozmayapti; o‘yna → o‘ynamadi, o‘ynamaydi, o‘ynamayapti.
Sinfda faoliyat

«Taqiqlangan!»: o‘qituvchi buyruq beradi (Kul!), bolalar taqiqlovchi shaklini aytadi (Kulma!).

Mashq
1
Bo‘lishsiz buyruq shaklini yozing: yugur.
2
Fe’lga -ma qo‘shing va zamon qo‘shing: ayt + ma + di.
3
Taqiqni bildirgan gapni toping: Maktabga kech qolma! / Maktabga keldim.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYostiqdagi «tuk-tuk»Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →