152
Ikki xonali sonni ko‘paytirish
Darslik: 4-qism, 142-dars, 56–57-betlar
MaqsadIkki xonali sonni ko‘paytirishni uzunlik va massa birliklari bilan hamda masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
o‘nlik · tensbirlik · onesmassa · masshafta · week
Tushuntirish
Kattalikni songa ko‘paytirganda birlik o‘zgarmaydi: 64 sm × 4 = 60 × 4 + 4 × 4 = 240 + 16 = 256 sm. 23 kg × 8 = 20 × 8 + 3 × 8 = 160 + 24 = 184 kg. Masalada umumiy ko‘paytuvchi bo‘lsa, avval qo‘shamiz: 3 yashik lola, 4 yashik moychechak va 2 yashik atirgul, har birida 45 tadan gul: (3 + 4 + 2) × 45 = 9 × 45 = 405.
Namunalar
45 dm × 5 = 40 × 5 + 5 × 5 = 200 + 25 = 225 dm.
Qushlarga kuniga 2 kg don: bir haftada 2 × 7 = 14 kg.
Sinfda faoliyat
«Do‘kon hisobchisi»: bolalar do‘kon hisobchisi bo‘lib, narxi 2 xonali bo‘lgan mahsulotni 3–9 dona sotib olishni hisoblaydi: «48 so‘mlik non 5 ta». Natijani narxning o‘nlik va birliklarini ajratib topadi.
Mashq
1
3 × 46 = ?
138
2
62 × 5 = ?
310
3
4 × 92 = ?
368
4
74 × 5 = ?
370
5
Bog‘ga 3 yashik lola, 4 yashik moychechak va 2 yashik atirgul keltirildi. Har bir yashikda 45 tadan gul bor. Jami nechta gul keltirildi?
405
6
23 kg × 8 = necha kilogramm?
184