69
Qo‘shish va ayirishning bog‘liqligi
Darslik: 2-qism, 66-dars, 54–55-betlar
MaqsadHarfli ifodalar va o‘zgaruvchilar; harf o‘rniga son qo‘yib ifoda qiymatini topish.
Yangi so‘zlar
harfli ifoda · letter expressiono‘zgaruvchi · variable (a letter standing for a number)ifodaning qiymati · value of an expressionyig‘indi · sum
Tushuntirish
Harf qatnashgan ifoda harfli ifoda deyiladi, harf esa o‘zgaruvchi – u turli sonlarni bildirishi mumkin. Masalan, gulxanga x ta katta va t ta kichik g‘o‘la qo‘yilsa, hammasi x + t ta. Harf o‘rniga son qo‘ysak, ifodaning qiymatini topamiz: 287 − t + 36 da t = 119 bo‘lsa, 287 − 119 + 36 = 204.
Namunalar
x kg o‘tin yoqildi, y kg kul qoldi: kul o‘tindan x − y kg yengil.
d + 229 va 229 + d teng, chunki qo‘shiluvchilarning o‘rni almashdi xolos.
Sinfda faoliyat
«Harf – yashirin son»: doskada «a + 5». Bolalar a ning o‘rniga o‘zlari tanlagan sonni aytadi, sinf ifodaning qiymatini topadi. Keyin «a − 3» bilan takrorlang.
Mashq
1
t = 119 bo‘lsa, 287 − t + 36 = ?
204
2
y = 340 bo‘lsa, 635 + y − 220 = ?
755
3
a = 150, b = 130, c = 180, t = 600 bo‘lsa, t − (a + b + c) = ?
140
4
Taqqoslang: m + 331 va m + 229.
>