ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Aylana va doira; yil bo‘yicha takrorlash

Darslar 156–160 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 2-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
156

Aylana va doira

Darslik: 4-qism, 146-dars, 64–65-betlar
MaqsadAylana va doira: radius va diametr bog‘lanishi; harfli ifodalar; aylana chizish topshiriqlari.
Yangi so‘zlar
radius · radiusdiametr · diameterharfli ifoda · expression with lettersperimetr · perimeter
Tushuntirish

Bir xil kattalikdagi aylanalarning diametrlari ham, radiuslari ham teng. Radius diametrning yarmi: r = d : 2, diametr radiusdan ikki marta uzun: d = r × 2. Harflar bilan: diametri a sm bo‘lsa, radiusi a : 2; kvadratning tomoni k bo‘lsa, perimetri k × 4; to‘g‘ri to‘rtburchak tomonlari m va n bo‘lsa, perimetri (m + n) × 2; kuboidning o‘lchamlari f, g, h bo‘lsa, hajmi f × g × h.

rdOABC
rC = 2·π·r18,84S = π·r²28,26

C = 2 · 3,14 · 3 = 18,84 · S = 3,14 · 3² = 28,26

π ≈ 3,14; diametr d = 2r = 6

🛞 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bir xil g‘ildiraklarning diametri ham, radiusi ham teng.

Bugun sinab ko‘ring

Ikki doira narsani solishtiring.

Namunalar
18 smOABC
d = 18 sm bo‘lsa, r = 18 : 2 = 9 sm.
Kvadrat tomoni 7 mm bo‘lsa, perimetri 7 × 4 = 28 mm.
Sinfda faoliyat

«Doiralar zanjiri»: bolalar chiziq bo‘ylab radiusi 2 sm li bir nechta aylana chizadi: markazlar orasi 3 sm, keyin 4 sm. Qonuniyatni aniqlab, yana ikkita aylana chizadi.

Mashq
1
Diametri 18 sm bo‘lgan aylananing radiusi necha santimetr?
2
Radiusi 15 dm bo‘lgan aylananing diametri necha detsimetr?
15 dmOABC
3
Diametri a sm bo‘lgan aylananing radiusini ifoda bilan yozing.
4
Kvadratning tomoni 7 mm. Perimetri necha millimetr?
5
x × 20 = 200, x = ?
6
800 : x = 10, x = ?
7
Yo‘lning kengligi 3 m. Radiusi 2 m bo‘lgan doira shu yo‘lga sig‘adimi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIkkinchi sinf tugadiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →