☰ Mundarija · Matematika

To‘g‘ri burchak yasash, tomonlar va yuz tushunchasi

Darslar 83–87 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 2-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
83

To‘g‘ri burchak yasash

Darslik: 3-qism, 78-dars, 14–15-betlar
MaqsadGoniya bilan to‘g‘ri burchak yasash; to‘g‘ri burchakli uchburchakni tanish.
Yangi so‘zlar
goniya · set squareto‘g‘ri burchakli uchburchak · right triangleyasash · to construct, to drawperimetr · perimeter
Tushuntirish

To‘g‘ri burchak yasash uchun goniyaning to‘g‘ri burchagini nuqtaga qo‘yamiz va uning ikki tomoni bo‘ylab chiziqlar o‘tkazamiz. Uchburchakning burchaklaridan biri to‘g‘ri bo‘lsa, u to‘g‘ri burchakli uchburchak deyiladi. Uning perimetri – uchala tomoni uzunliklarining yig‘indisi. Ikki tomonni chizib, uchinchisini chizg‘ich bilan o‘lchaymiz.

Namunalar
Tomonlari 3 sm va 4 sm bo‘lgan to‘g‘ri burchakli uchburchakda uchinchi tomon 5 sm: perimetr 3 + 4 + 5 = 12 sm.
Kvadrat qog‘ozni ikki marta buklasak, buklangan joyda to‘g‘ri burchak hosil bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Goniya ustalari»: bolalar daftarga nuqta qo‘yib, goniya yordamida to‘g‘ri burchak chizadi, so‘ng uni to‘g‘ri burchakli uchburchakka aylantiradi va tomonlarini o‘lchaydi.

Mashq
1
Bir burchagi to‘g‘ri bo‘lgan uchburchak qanday ataladi?
2
To‘g‘ri burchakli uchburchakning tomonlari 3 sm, 4 sm va 5 sm. Perimetri necha sm?
3
To‘g‘ri burchakli uchburchakning ikki tomoni 6 sm va 8 sm, o‘lchab topilgan uchinchi tomoni 10 sm. Perimetri necha sm?
4
Hisoblang: (412 + 235) − 158 = ?
5
To‘garakda bolalar 14 ta baliq, 17 ta qush va 12 ta kapalak shaklini yig‘di. Hammasi bo‘lib nechta shakl?