146
Yaxlit sonlarni bo‘lish
Darslik: 4-qism, 136-dars, 44–45-betlar
MaqsadYaxlit sonlarni bo‘lish: o‘nliklarni o‘nliklarga bo‘lish.
Yangi so‘zlar
bo‘linuvchi · dividendbo‘luvchi · divisorbo‘linma · quotiento‘nlik · ten
Tushuntirish
Yaxlit sonlarni bo‘lishda ularni o‘nliklar bilan ifodalaymiz: 60 : 3 = 6 o‘nlik : 3 = 2 o‘nlik = 20. Bo‘luvchi ham yaxlit bo‘lsa: 150 : 30 = 15 o‘nlik : 3 o‘nlik = 5. Natijani ko‘paytirish bilan tekshiramiz: 5 × 30 = 150.
60 : 3→6 o‘nlik : 3→2 o‘nlik→20
480 : 10 = 48
10 ga bo‘lsak, sonning oxiridagi 1 ta nol olib tashlanadi
Raqamlar bir yoki ikki xona chapga (o‘ngga) siljiydi
🍇 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Uzum savatlarga teng bo‘linsa, yumaloq sonlarni o‘nlik hisobida bo‘lamiz.
Bugun sinab ko‘ring
Yumaloq sonni o‘nlikda bo‘ling.
Namunalar
240 : 40→24 : 4→6
240 : 40 = 24 o‘nlik : 4 o‘nlik = 6.x × 3 = 240 bo‘lsa, x = 240 : 3 = 80.
Sinfda faoliyat
«O‘nliklar bilan»: o‘qituvchi o‘nlik tayoqchalarini ko‘rsatadi. 120 : 40 – «12 tayoqchani 4 tadan guruhlaymiz» – bolalar guruhlarni sanab, javobni 3 deb topadi.
Mashq
1
60 : 3 = ?
20
2
150 : 30 = ?
5
3
240 : 40 = ?
6
4
420 : 70 = ?
6
5
x × 3 = 240, x = ?
80
6
Do‘konga 60 bo‘lak sovun keltirildi va 3 ta yashikka baravar solindi. Bitta yashikda nechta sovun bor?
20