141
10 ga va 100 ga ko‘paytirish va bo‘lish
Darslik: 4-qism, 131-dars, 34–35-betlar
Maqsad10 va 100 ga ko‘paytirish va bo‘lishni qavsli ifodalar, tenglamalar va masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
yaxlit son · round numberqavs · brackettenglama · equationyuz (maydon) · area
Tushuntirish
Avval qavs ichini hisoblaymiz, keyin 10 yoki 100 ga ko‘paytiramiz: (13 + 38) × 10 = 51 × 10 = 510. Tenglamada teskari amaldan foydalanamiz: z × 100 = 400, z = 400 : 100 = 4. n : 10 = 85 bo‘lsa, n = 85 × 10 = 850. Masalada «10 marta kichik» degani 10 ga bo‘lish demak.
(13 + 38) × 10→51 × 10→510
25 · 100 = 2500
100 ga ko‘paytirsak, sonning oxiriga 2 ta nol yoziladi
Raqamlar bir yoki ikki xona chapga (o‘ngga) siljiydi
📦 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Maktabga 6 ta pachka daftar keldi, har birida 10 tadan. Jami 60: nol qo‘shiladi.
Bugun sinab ko‘ring
Bir sonni yuzga ko‘paytirishni ayting.
Namunalar
(91 − 27) × 100→64 × 100→6400
(91 − 27) × 100 = 64 × 100 = 6400.700 : m = 7, m = 700 : 7 = 100.
Sinfda faoliyat
«Estafeta»: 10 ta bosqichli estafetada har bir bosqich 10 ball beradi. Jamoalar bosqichlarni bajarib, to‘plangan ballni «10 × …» deb ifodalaydi va 100 ballga yetganini ko‘rsatadi.
Mashq
1
(13 + 38) × 10 = ?
510
2
(91 − 27) × 100 = ?
6400
3
42 × x = 420, x = ?
10
4
n : 10 = 85, n = ?
850
5
Maktabda bitta sport maydonchasi 250 m² yuzga ega, ikkinchisi undan 10 marta kichik. Ikkala maydonchaning umumiy yuzi necha m²?
275