136
Tenglamalar
Darslik: 4-qism, 127-dars, 24–25-betlar
MaqsadNoma’lum kamayuvchi, ayriluvchi va qavsli tenglamalarni yechish.
Yangi so‘zlar
kamayuvchi · minuendayriluvchi · subtrahendayirma · differencenoma’lum · unknown
Tushuntirish
Noma’lum kamayuvchini topish uchun ayirmaga ayriluvchini qo‘shamiz: x − 612 = 321, x = 321 + 612 = 933. Noma’lum ayriluvchini topish uchun kamayuvchidan ayirmani ayiramiz: 541 − x = 215, x = 541 − 215 = 326. Qavs bo‘lsa, avval qavs ichini hisoblaymiz: x − (141 + 123) = 245, x = 245 + 264 = 509.
Namunalar
541 − x = 215: x = 541 − 215 = 326. Tekshirish: 541 − 326 = 215.
x − 612 = 321: x = 321 + 612 = 933.
Sinfda faoliyat
«Tenglama ustalari»: har bir bola kartochkada tenglama yozadi. Qo‘shnisi uni yechadi va ildizni asl tenglamaga qo‘yib tekshiradi. To‘g‘ri chiqsa, «Ildiz topildi!» deydi.
Mashq
1
541 − x = 215, x = ?
326
2
x − 612 = 321, x = ?
933
3
x + 284 = 351, x = ?
67
4
x − (141 + 123) = 245, x = ?
509
5
Gilam to‘qish uchun 284 m ip bor edi. Ishlatilgandan keyin 97 m qoldi. Necha metr ip ishlatilgan?
187