144
Yaxlit sonlarni ko‘paytirish
Darslik: 4-qism, 134-dars, 40–41-betlar
MaqsadYaxlit sonlarni ko‘paytirish: nollarni tashlab ko‘paytirib, nollarni qaytarib yozish.
Yangi so‘zlar
yaxlit son · round numbernollar · zerosko‘paytma · producto‘nlik · ten
Tushuntirish
40 × 3: 4 o‘nlik × 3 = 12 o‘nlik = 120. Qoida: sonlarning oxiridagi nollarni hayolan tashlab, qolganini ko‘paytiramiz, so‘ng tashlangan nollarning hammasini ko‘paytmaga yozamiz. 30 × 80: 3 × 8 = 24, tashlangan nol ikkita, javob 2400. 300 × 5: 3 × 5 = 15, ikkita nol qo‘shamiz – 1500.
Namunalar
70 × 80: 7 × 8 = 56, ikki nol → 5600.
2 × 80 × 5 = (2 × 5) × 80 = 10 × 80 = 800.
Sinfda faoliyat
«Nollarni sanaymiz»: kartochkalarda 30 × 50, 20 × 300… Bolalar avval nechta nol tashlanishini aytadi, so‘ng asosiy ko‘paytmani topadi va nollarni qo‘shib, to‘liq javobni e’lon qiladi.
Mashq
1
40 × 3 = ?
120
2
300 × 5 = ?
1500
3
30 × 50 = ?
1500
4
70 × 80 = ?
5600
5
2 × 80 × 5 = ?
800
6
Ertalabki nonushtaga har birida 20 tadan o‘quvchi bo‘lgan 3 ta sinf keldi. Jami nechta o‘quvchi nonushta qildi?
60