120
Ko‘paytirish jadvali
Darslik: 3-qism, 113-dars, 88–89-betlar
MaqsadKo‘paytirish jadvali: satr, ustun va manzil bo‘yicha ko‘paytmani topish; jadvaldan bo‘lishda foydalanish.
Yangi so‘zlar
jadval · tablesatr · rowustun · columnmanzil · address
Tushuntirish
Barcha ko‘paytirish jadvallarini bitta jadvalga yozamiz. Ko‘paytmani topish uchun satr va ustun kesishgan kataklarga qaraymiz: 6-satr va 8-ustun kesishgan joyda 48. Jadval ko‘zgudagidek: a × b = b × a. Bo‘lish uchun: 48 : 6 – 6-satrda 48 ni topib, ustun raqamiga qaraymiz: 8. Diagonalda 1, 4, 9, 16, ... 100 turadi.
7 × 8 = 56 · 8 × 7 = 56
7 jadvali: 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70
Jadval simmetrik: o‘rin almashsa, ko‘paytma o‘zgarmaydi
📋 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Ko‘paytirish jadvalida qator va ustun kesishgan joyda javob turadi.
Bugun sinab ko‘ring
Jadvalda bitta qator va ustunni toping.
Namunalar
| × | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 | 24 | 27 | 30 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
| 6 | 6 | 12 | 18 | 24 | 30 | 36 | 42 | 48 | 54 | 60 |
| 7 | 7 | 14 | 21 | 28 | 35 | 42 | 49 | 56 | 63 | 70 |
| 8 | 8 | 16 | 24 | 32 | 40 | 48 | 56 | 64 | 72 | 80 |
| 9 | 9 | 18 | 27 | 36 | 45 | 54 | 63 | 72 | 81 | 90 |
| 10 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
| × | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 2 | 2 | 4 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 | 20 |
| 3 | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 | 24 | 27 | 30 |
| 4 | 4 | 8 | 12 | 16 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 |
| 5 | 5 | 10 | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 | 45 | 50 |
| 6 | 6 | 12 | 18 | 24 | 30 | 36 | 42 | 48 | 54 | 60 |
| 7 | 7 | 14 | 21 | 28 | 35 | 42 | 49 | 56 | 63 | 70 |
| 8 | 8 | 16 | 24 | 32 | 40 | 48 | 56 | 64 | 72 | 80 |
| 9 | 9 | 18 | 27 | 36 | 45 | 54 | 63 | 72 | 81 | 90 |
| 10 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 |
Sinfda faoliyat
«Jadvalda manzil»: bolalar katta jadval chizadi. Bir bola manzil aytadi (4-satr, 7-ustun), ikkinchisi ko‘paytmani topadi; keyin rollar almashadi.
Mashq
1
7 × 9 = ?
63
2
70 : 7 = ?
10
3
Ko‘p qavatli uyda 6 ta yo‘lak, har yo‘lakda 8 tadan xonadon bor. Uyda nechta xonadon bor?
48
4
Hamid 5 ming so‘mlik 6 ta kupyur oldi. U necha ming so‘m oldi?
30
5
Yangi tumanda 83 ta 5 qavatli uy qurildi, 9 qavatli uylar esa undan 18 ta kam. Hammasi bo‘lib nechta uy qurildi?
148
6
Tomonlari 7 sm va 5 sm to‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi necha sm²?
35