135
Sonli va harfiy tengsizliklar
Darslik: 4-qism, 50–51-betlar
MaqsadHarfiy tengsizlikni to‘g‘ri qiladigan sonlarni topish; tengsizlik xossalarini tekshirish.
MaqsadBugun: tengsizlikka mos sonlarni topamiz.
Yangi so‘zlar
harfiy tengsizlik · letter inequalitymos keladigan sonlar · numbers that worksanoq nuri · number line
Tushuntirish
Harfiy tengsizlikda harf o‘rniga bir nechta son to‘g‘ri kelishi mumkin. 7 + x < 13: x = 0, 1, 2, 3, 4, 5 bo‘lsa to‘g‘ri; x = 6 bo‘lsa 13 < 13 — noto‘g‘ri. Agar 3 < 5 bo‘lsa, 3 + 1 < 5 + 1 ham to‘g‘ri.
- Harfiy tengsizlikda harf o‘rniga bir nechta son to‘g‘ri keladi.
- Misol: 7 + x < 13.
- x = 0 dan 5 gacha bo‘lsa to‘g‘ri.
- x = 6 bo‘lsa, 13 < 13 noto‘g‘ri.
- Tengsizlikka mos keladigan sonlar bir nechta.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
10 < 14
10 kichik, 14 katta
🧺 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Savatga eng ko‘pi bilan 5 ta meva sig‘sin. Nechta solish mumkin?
Bugun sinab ko‘ring
Eng ko‘pi bilan 5 ta narsa oling. 6 ta olsa bo‘ladimi?
Namunalar
Amira<→Nigora<→Malika
Malika Nigoradan ko‘p, Nigora Amiradan ko‘p kun kasal bo‘ldi. Eng ko‘p — Malika. Sanoq nurida: Amira, Nigora, Malika.«81 va y ning ayirmasi 40 dan katta» → 81 − y > 40.
Sinfda faoliyat
Sinfdoshingiz bilan musobaqa: kim tezroq x + 4 < 10 ni to‘g‘ri qiladigan barcha sonlarni topadi? (0–5)
Mashq
1
7 + x < 13. Mos keladigan natural sonlar?
1, 2, 3, 4, 5
2
Yozing: «7 va x ning yig‘indisi 13 dan kichik».
7 + x < 13
3
x − 2 > 5 uchun x = 7 to‘g‘rimi?
Yo‘q: 7 − 2 = 5, 5 > 5 emas
4
Agar 8 > 6 bo‘lsa, 8 + 10 ... 6 + 10
>