99
Uzunlik. Santimetr
Darslik: 3-qism, 52–53-betlar
MaqsadUzunlikni o‘lchash nima uchun kerakligini tushunish; santimetr bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
uzunlik · lengthsantimetr (cm) · centimetre (cm)metr (m) · metre (m)chizg‘ich · ruler
Tushuntirish
Qadimda uzunlikni tirsak, qarich, qadam bilan o‘lchashgan. Lekin har kimning qo‘li har xil — natijalar ham har xil chiqqan. Shuning uchun hamma uchun bir xil o‘lchov birligi kerak. Chizg‘ichdagi ikki uzun chiziq orasidagi masofa — 1 santimetr (1 cm). Daftarda 1 cm = 2 katak. Qisqa narsalar santimetrda, uzunlari metrda o‘lchanadi.
Namunalar
Partani tirsak bilan o‘lchang: Aziz 5 tirsak, o‘qituvchi 3 tirsak oldi. Nega farq? Tirsaklar har xil uzunlikda.
Qalam — 15 cm, sinf xonasi — 8 m.
Sinfda faoliyat
Bolalar partani qarich bilan, keyin chizg‘ich bilan o‘lchaydi. Natijalarni solishtiradi: qarich bilan har xil, santimetrda bir xil.
Mashq
1
Daftarda 6 katakli kesma necha santimetr?
3 cm
2
Nimani santimetrda, nimani metrda o‘lchaymiz: qalam, futbol maydoni, barg?
Qalam va barg — cm; futbol maydoni — m
3
Chizg‘ichingiz necha santimetr?
Ko‘pincha 15 yoki 20 cm
4
4 cm + 5 cm = ?
9 cm