116
Ko‘pburchak
Darslik: 4-qism, 12–13-betlar
MaqsadYopiq va ochiq siniq chiziqni farqlash; ko‘pburchaklarni uchlari soni bo‘yicha nomlash.
MaqsadBugun: ko‘pburchaklarni uchlari bo‘yicha nomlaymiz.
Yangi so‘zlar
ko‘pburchak · polygonuch · vertex (corner)tomon · sideyopiq / ochiq · closed / openbeshburchak · pentagon
Tushuntirish
Hamma tomondan yopiq siniq chiziq bilan chegaralangan shakl ko‘pburchak deyiladi. Uning nomi uchlari sonidan kelib chiqadi: 3 ta uch — uchburchak, 4 ta — to‘rtburchak, 5 ta — beshburchak, 6 ta — oltiburchak. Ko‘pburchakning uchlari va tomonlari soni teng.
- Yopiq siniq chiziq ko‘pburchakni chegaralaydi.
- Nomi uchlari soniga bog‘liq.
- 3 ta uch — uchburchak.
- 4 ta uch — to‘rtburchak.
- 5 ta uch — beshburchak.
- 6 ta uch — oltiburchak.
- Tomonlar soni uchlar soniga teng.
oltiburchak: 6 tomon, 6 burchak (uch)
⚠️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Ba’zi yo‘l belgilari uchburchak shaklida.
Bugun sinab ko‘ring
Daftarga ko‘pburchak chizing, burchaklarini sanang.
Namunalar
Hayvonlar qo‘rasi yopiq siniq chiziqqa o‘xshaydi — u ko‘pburchak. Agar bir devori buzilsa, chiziq ochiq bo‘lib qoladi.
Uyaning katakchalari — oltiburchaklar (6 ta uch, 6 ta tomon).
Sinfda faoliyat
Cho‘plar bilan yasash: bolalar 3, 4, 5 ta cho‘pdan yopiq shakllar yasab, nomini aytadi. Bitta cho‘pni olib qo‘ysa nima bo‘ladi? (Ochiq siniq chiziq.)
Mashq
1
5 ta uchi bor ko‘pburchak nomi?
Beshburchak
2
Oltiburchakning nechta tomoni bor?
6
3
Doira ko‘pburchakmi?
Yo‘q — uning chegarasi egri chiziq
4
Siniq chiziq: birinchi bo‘g‘in 45 cm, ikkinchisi 12 cm qisqa. Butun uzunlik?
78 cm