☰ Mundarija · Matematika

Teng shakllar, tangram, simmetriya va hajmli shakllar

Darslar 124–128 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
124

Teng shakllar

Darslik: 4-qism, 28–29-betlar
MaqsadUstma-ust qo‘yganda to‘liq mos keladigan shakllarni teng deb bilish.
Yangi so‘zlar
teng shakllar · equal (congruent) shapesustma-ust · one on top of the othermos kelmoq · to match
Tushuntirish

Agar ikki shaklni ustma-ust qo‘yganimizda ularning hamma tomonlari va uchlari mos kelsa, bu shakllar teng. Teng shakllarning perimetrlari ham teng. Lekin perimetri teng shakllar har doim ham teng bo‘lmaydi!

Namunalar
Ikki kvadrat, tomoni 3 cm — teng shakllar.
Kvadrat 4 × 4 va to‘g‘ri to‘rtburchak 6 × 2: perimetrlari 16 cm, lekin shakllar teng emas.
Sinfda faoliyat

Qog‘ozdan shakllar qirqib, bolalar ularni ustma-ust qo‘yib teng juftliklarni topadi va bir xil rangga bo‘yaydi.

Mashq
1
Teng shakllarning perimetrlari tengmi?
2
Kvadrat 5 × 5 va to‘g‘ri to‘rtburchak 7 × 3. Perimetrlari?
3
Bobur va Ahmad qizil baliq yasamadi. Bobur va Alisher sariq baliq yasamadi. Yashil baliqni kim yasadi?
4
40 + 14 = ?