☰ Mundarija · Matematika

Ifoda qiymati, amallar xossalari, rim raqamlari

Darslar 133–136 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
136

Rim raqamlari

Darslik: 4-qism, 52–53-betlar
MaqsadI, V, X, L rim raqamlarini o‘qish va yozish; asrlar va soatda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
rim raqamlari · Roman numeralsasr · centurysiferblat · clock face
Tushuntirish

Rim raqamlari: I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100. Kichik raqam katta raqamdan keyin kelsa qo‘shiladi: VI = 5 + 1 = 6, XII = 12. Oldin kelsa ayiriladi: IV = 5 − 1 = 4, IX = 10 − 1 = 9. Asrlar va soat siferblatida ko‘pincha rim raqamlari ishlatiladi.

Namunalar
Biz XXI (21) asrda yashaymiz. Abu Ali ibn Sino XI (11) asrda yashagan.
XX = 20, XL = 40, LX = 60, LXX = 70.
Sinfda faoliyat

Cho‘plar jumbog‘i: cho‘plardan «VI − IV = IX» yasaladi. Bitta cho‘pni olib, tenglikni to‘g‘ri qiling. (Masalan: VI − IV = II.)

Mashq
1
VII = ?
2
IX = ?
3
15 ni rim raqamlari bilan yozing.
4
Taqqoslang: XI ... IX