5
Yassi va hajmli shakllar
Darslik: 1-qism, 12–13-betlar
MaqsadYassi shakllarni hajmli shakllardan farqlash va ularni nomlash.
MaqsadBugun: yassi va hajmli shakllarni ajratamiz.
Yangi so‘zlar
yassi shakl · flat shapehajmli shakl · solid shapeshar · spherekub · cubesilindr · cylinderkonus · conepiramida · pyramid
Tushuntirish
Yassi shakllarni qog‘ozga chizish mumkin: doira, oval, kvadrat, uchburchak, romb, to‘g‘ri to‘rtburchak. Hajmli shakllarni qo‘lga olish mumkin, ularning hajmi bor: shar (koptok), kub (o‘yin kubigi), silindr (stakan), konus (muzqaymoq vafli), piramida, kuboid (quti).
- Yassi shakl qog‘ozga chiziladi.
- Doira va kvadrat — yassi shakllar.
- Hajmli shakl qo‘lga olinadi.
- Shar — koptokka o‘xshaydi.
- Kub — o‘yin kubigi kabi.
- Silindr — stakan kabi. Konus — muzqaymoq vafli kabi.
- Piramida ham hajmli shakl.
kvadrat: 4 tomon, 4 burchak (uch)
📦 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Qutini qo‘lingizga olasiz, u hajmli. Qutining rasmi esa yassi.
Bugun sinab ko‘ring
Bitta yassi shakl va bitta hajmli narsa toping.
Namunalar
Koptok — shar, uning soyasi esa — doira.
Kubning har bir tomoni — kvadrat.
Sinfda faoliyat
Stolga turli narsalar qo‘yiladi (koptok, quti, stakan, kubik). Bolalar ularni ikki guruhga ajratadi: «dumalaydi» va «dumalamaydi».
Mashq
1
Tarvuz qaysi shaklga o‘xshaydi: shar yoki kub?
Shar
2
Gugurt qutisi qaysi shaklga o‘xshaydi?
Kuboid (to‘g‘ri burchakli parallelepiped)
3
Uchburchak yassi shaklmi yoki hajmli?
Yassi
4
Minorani 2 qatorda qurdik: pastda 3 ta kub, tepada 2 ta kub. Jami nechta kub?
5