ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

100 gacha sonlar: yaxlit o‘nliklar, o‘qish va yozish

Darslar 58–61 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
58

Yaxlit sonlar

Darslik: 2-qism, 36–37-betlar
Maqsad10, 20, … 100 yaxlit sonlarini o‘qish, yozish; o‘nliklarni qo‘shish va ayirish.
MaqsadBugun: yaxlit sonlarni o‘qiymiz.
Yangi so‘zlar
yaxlit son · round number (whole tens)o‘ntalab sanash · counting in tensyuz · hundred
Tushuntirish

Nol bilan tugaydigan ikki xonali sonlar yaxlit sonlar deyiladi: 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90. 10 ta o‘nlik — 100. O‘nliklarni xuddi birliklar kabi qo‘shamiz: 2 o‘nlik + 3 o‘nlik = 5 o‘nlik, ya’ni 20 + 30 = 50.

  • Ikki xonali son nol bilan tugasa — yaxlit son.
  • 10 20 30 40 50 60 70 80 90
  • 10 ta o‘nlik — yuz: 100.
  • O‘nliklarni birliklar kabi qo‘shamiz.
  • 2 o‘nlik + 3 o‘nlik = 5 o‘nlik.
  • 20 + 30 = 50
  • O‘ntalab sanaymiz: 10 20 30.
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100
4 o‘nlik0 birlik

40 = 40 + 0 (4 o‘nlik + 0 birlik)

Bir tayoqcha — 10 ta

👏 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tez sanash uchun o‘ntalab sakraymiz.

Bugun sinab ko‘ring

O‘ntalab sanab, qarsak chaling.

Namunalar
Nomlari: o‘n, yigirma, o‘ttiz, qirq, ellik, oltmish, yetmish, sakson, to‘qson, yuz.
Sharikli ruchka 80 yildan beri ishlatiladi; «yozing-o‘chiring» ruchkasi 40 yil keyin ixtiro qilindi: 80 − 40 = 40 yildan beri.
Sinfda faoliyat

Bolalar o‘nlik dastalarni sanab, doira bo‘ylab o‘ntalab sanaydi: «o‘n, yigirma, o‘ttiz…» — har kim bitta dasta qo‘shadi.

Mashq
1
30 + 40 = ?
2
90 − 50 = ?
3
60 sonida nechta o‘nlik bor?
4
Tushirib qoldirilganini yozing: 10, 20, _, 40, _, 60
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAziz uchun sovg‘alarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →