ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Qismni topish; «... ta ko‘p / kam» masalalari

Darslar 83–86 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
83

Qismni topishga doir masalalar

Darslik: 3-qism, 20–21-betlar
MaqsadButun va bitta qism ma’lum bo‘lsa, ikkinchi qismni ayirish orqali topish.
MaqsadBugun: noma’lum qismni ayirib topamiz.
Yangi so‘zlar
butun − qism = qism · whole − part = partqo‘shiluvchi · addenddetal · part (of a machine)
Tushuntirish

Qism + qism = butun bo‘lgani uchun, butun − qism = qism. Masalada butun va bitta qism berilib, ikkinchi qism so‘ralsa — ayiramiz. Bu noma’lum qo‘shiluvchini topish bilan bir xil: _ + 4 = 13 → 13 − 4 = 9.

  • Qism + qism = butun.
  • Butun va bitta qism berilgan.
  • Ikkinchi qismni topamiz.
  • Buning uchun butundan qismni ayiramiz.
  • Noma’lum qo‘shiluvchini shunday topamiz.
  • Misol: _ + 4 = 13.
  • 13 − 4 = 9.
qism?butun
4?11

Butundan ma’lum qismni ayiring

🥤 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mehmonlarga stakan yetmasa, yana nechta kerakligini sanaymiz.

Bugun sinab ko‘ring

5 ta narsa kerak, 2 tasi bor. Yana nechta?

Namunalar
36?46
Robototexnikaga 46 ta detal tayyorlandi, 36 tasidan robot yasaldi: 46 − 36 = 10 ta qoldi.
24 ta egri chiziq + ? ta siniq chiziq = 69 ta chiziq → 69 − 24 = 45.
Sinfda faoliyat

«Qutidagi sir»: qutida ma’lum sondagi kubik bor (butun yozilgan). Bir qismi stolda. Bolalar qutida qolganini hisoblab, keyin ochib tekshiradi.

Mashq
1
Yig‘indi 13, ikkinchi qo‘shiluvchi 4. Birinchisi?
2
17 ta uchburchak + ? kvadrat = 79 ta shakl
3
20 ni hosil qilish uchun 17 ga qanday son qo‘shish kerak?
4
62 ta konus + ? silindr = 89 ta jism
62?89
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDadamning Samarqanddagi safariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →