120
To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadrat: masalalar
Darslik: 4-qism, 20–21-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchak va kvadrat o‘lchamlari bilan amaliy masalalar yechish.
MaqsadBugun: narsa sig‘ishini o‘lchamdan bilamiz.
Yangi so‘zlar
xarita · mapsig‘adimi? · will it fit?o‘lcham · dimension / size
Tushuntirish
Biror narsa ikkinchisiga sig‘ishini bilish uchun ularning o‘lchamlarini (uzunlik va enini) taqqoslaymiz. Kvadrat quticha (18 cm) to‘g‘ri to‘rtburchak xaltaga (20 cm × 30 cm) sig‘adi, chunki 18 < 20 va 18 < 30.
- Narsa sig‘adimi? O‘lchamlarini taqqoslaymiz.
- O‘lcham — uzunlik va en.
- Kvadrat quticha 18 cm, xalta 20 cm × 30 cm.
- 18 < 20 va 18 < 30.
- Demak, quticha xaltaga sig‘adi.
- Xaritada bozor maydoni 4 cm × 2 cm.
- Atrofi 12 cm: 4 + 2 + 4 + 2.
P = 5 + 2 + 5 + 2 = 14 sm
Perimetr — barcha tomonlar uzunliklari yig‘indisi
🍽️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Stolning uzunligi va kengligiga qarab dasturxon tanlaymiz.
Bugun sinab ko‘ring
Daftar va kitobdan qaysi biri uzun, taxmin qiling.
Namunalar
Xaritada bozor maydoni 4 cm × 2 cm: P = 4 + 2 + 4 + 2 = 12 cm.
Sayyohlar 12 ta do‘ppi va 25 ta sopol idish sotib olishdi: 12 + 25 = 37 ta sovg‘a.
Sinfda faoliyat
«Sig‘adimi?»: bolalar turli qutilar va daftar, qalamdon, kitobni o‘lchab, qaysi narsa qaysi qutiga sig‘ishini oldindan aytadi, keyin tekshiradi.
Mashq
1
Kvadrat quticha 18 cm, xalta 20 cm × 30 cm. Sig‘adimi?
Ha (18 < 20)
2
Bozor maydoni 5 cm × 3 cm. P = ?
16 cm
3
Taqqoslash mumkinmi: 5 kg va 5 dm?
Yo‘q
4
Strelka bo‘ylab: 10 → +25 → ? → −15 → ?
35, 20