30
Nuqta. To‘g‘ri va egri chiziq
Darslik: 1-qism, 62–63-betlar
MaqsadNuqta, to‘g‘ri chiziq va egri chiziqni tanish va chizish; nuqtalarni harflar bilan belgilash.
MaqsadBugun: nuqta va chiziqlarni tanimiz.
Yangi so‘zlar
nuqta · pointto‘g‘ri chiziq · straight lineegri chiziq · curved linekesishmoq · to cross / intersect
Tushuntirish
Nuqta — eng kichik geometrik shakl. Matematikada nuqtalar lotin alifbosining bosh harflari bilan belgilanadi: A, B, C. To‘g‘ri chiziq chizg‘ich bilan chiziladi va ikki tomonga cheksiz davom etadi. Egri chiziq qalamni qog‘ozdan uzmasdan, bukilib chiziladi.
- Nuqta — eng kichik shakl.
- Nuqtani bosh harf bilan belgilaymiz: A, B.
- To‘g‘ri chiziq chizg‘ich bilan chiziladi.
- U ikki tomonga davom etadi.
- Egri chiziq bukilib chiziladi.
- Qalamni qog‘ozdan uzmaymiz.
- A dan B ga eng qisqa yo‘l — to‘g‘ri yo‘l.
🪁 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Varrakning ipi tarang tortilsa, to‘g‘ri chiziq bo‘ladi.
Bugun sinab ko‘ring
To‘g‘ri va egri chiziqni bittadan toping.
Namunalar
A shahardan B shaharga bir nechta yo‘l bor. Eng qisqa yo‘l — to‘g‘ri yo‘l.
Bitta nuqta orqali istalgancha to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin.
Sinfda faoliyat
Bolalar daftarda bitta nuqta qo‘yib, u orqali chizg‘ich bilan 5 ta to‘g‘ri chiziq o‘tkazadi; keyin qalamni uzmasdan to‘lqinsimon egri chiziq chizadi.
Mashq
1
Ip, yo‘l, ilon, chizg‘ich cheti — qaysilari ko‘pincha egri bo‘ladi?
Ip, ilon, (yo‘l ham bo‘lishi mumkin)
2
Ikkita to‘g‘ri chiziq nechta nuqtada kesishishi mumkin?
Ko‘pi bilan 1 ta nuqtada
3
Nuqtalar qanday harflar bilan belgilanadi?
Lotin alifbosining bosh harflari: A, B, C…
4
Javoblarni o‘sish tartibida yozing: 5 − 3, 4 + 3, 9 − 5
2, 4, 7