95
Shartni yetishmayotgan ma’lumotlar bilan to‘ldirish
Darslik: 3-qism, 44–45-betlar
MaqsadMatnda nima yetishmasligini aniqlash va uni to‘ldirib masala hosil qilish.
MaqsadBugun: masalada yetishmagan sonni topamiz.
Yangi so‘zlar
yetishmayotgan · missingma’lumot · informationto‘ldirmoq · to complete
Tushuntirish
Masalani yechish uchun yetarli ma’lumot bo‘lishi kerak. «Sinfda 15 nafar o‘quvchi va bir nechta o‘qituvchi bor. Jami nechta?» — o‘qituvchilar soni yetishmayapti, yechib bo‘lmaydi. Yetishmayotgan sonni qo‘shsak, masala hosil bo‘ladi.
- Masalada yetarli ma’lumot bo‘lishi kerak.
- Misol: sinfda 15 o‘quvchi va bir nechta o‘qituvchi bor.
- O‘qituvchilar soni — yetishmayotgan ma’lumot.
- Yechib bo‘lmaydi.
- Sonni to‘ldirsak, masala hosil bo‘ladi.
★Esda tuting
Savolga javob berish uchun ma’lumot yetarli bo‘lishi kerak.
🤷 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Savolga javob berish uchun hamma ma’lumot kerak. Yetmasa, so‘raymiz.
Bugun sinab ko‘ring
Bitta savol o‘ylang: javob uchun nima kerak?
Namunalar
«Albomda 15 ta oq-qora va 55 ta rangli surat bor.» Savol qo‘shamiz: «Jami nechta?» → 15 + 55 = 70.
«Avtobusda 30 kishi bor edi. Bekatda bir necha kishi tushdi. Nechta qoldi?» — nechta tushgani yetishmaydi.
Sinfda faoliyat
«Yo‘qolgan son detektivi»: o‘qituvchi to‘liq bo‘lmagan masalalar o‘qiydi. Bolalar nimasi yo‘qligini aytadi va o‘z sonlarini qo‘yib yechadi.
Mashq
1
«Bog‘da 24 tup olma bor. Jami nechta daraxt?» Nima yetishmaydi?
Boshqa daraxtlar soni
2
Savol qo‘shib yeching: «Qopda 38 kg un bor edi, 15 kg ishlatildi.»
Qancha qoldi? 38 − 15 = 23 kg
3
Ifoda tuzing: 3 o‘nl. 1 birl. + 5 o‘nl. 6 birl.
31 + 56 = 87
4
Shaklga tepadan qarasangiz silindr qanday ko‘rinadi?
Doira