☰ Mundarija · Ingliz tili

Dunyoni yaxshilash, loyiha va ekologik hikoya

Darslar 61–63 · 3 ta dars · S. Xan, L. Kamalova, L. Jo‘rayev. Teens’ English 8 (Ingliz tili, 8-sinf). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
63

Uyda o‘qish

Darslik: 76-bet
MaqsadUyda o‘qish: Datiz va kit akulasi – ekologik hikoya; asosiy g‘oyani topish.
Yangi so‘zlar
marjon rifi · coral reefkit akulasi · whale sharkbaliqchi · fishermanbarqaror (zarar keltirmaydigan) · sustainable
Tushuntirish

Hikoya Malayziyaning Mantanani orolida bo‘ladi. Baliqchining o‘g‘li Datiz dengizni yaxshi ko‘radi va har mart oyida orol yonidan o‘tadigan do‘sti – gapira oladigan kit akulasi Splash bilan uchrashadi. Kit akulalari – okeandagi eng yirik baliqlar; ular plankton bilan oziqlanadi va odamlarga zarar keltirmaydi. Bir kuni amakisi qo‘shni Sapi orolidan kelib, portlatib baliq tutish (blast fishing) usulini o‘rgatadi. Baliqchilar bu usulga o‘tadi, lekin portlashlar marjon riflarini va baliqlarni yo‘q qiladi. Datiz Sapida rifning nobud bo‘lganini ko‘rib, suratga oladi va sinfda ko‘rsatadi: baliqni barqaror usulda tutadiganlardan sotib olish kerak. O‘quvchilar oilalariga aytadi, usul tashlanadi va kelasi martda rif yana jonlangan bo‘ladi. Portlatib baliq tutish xavfli va ko‘p mamlakatda taqiqlangan; hech qachon bunday qilmang.

Namunalar
Plot summary: First, Datiz and his father began blast fishing because it gave more fish. Then Splash warned that the reefs were dying. Next, Datiz visited Sapi and saw the damage. After that he showed photographs to his class. Finally, the island stopped blast fishing and the reef recovered.
Main idea: One young person can start a change if he or she learns the facts, shows them and does not give up.
Sinfda faoliyat

«Fikr yozing»: guruhlar hikoyaning g‘oyasini bir gapda yozadi va qanday o‘zgarish boshlash mumkinligini muhokama qiladi.

Mashq
1
Datiz kim edi?
2
Splash qanday jonzot?
3
Blast fishing nimaga zarar yetkazdi?
4
Nima uchun Datiz rasmlarni sinfda ko‘rsatdi?