137
Tenglamalar
Darslik: 4-qism, 128-dars, 26–27-betlar
MaqsadKo‘paytirish va bo‘lishga doir tenglamalarni yechish: noma’lum ko‘paytuvchi, bo‘linuvchi, bo‘luvchi.
Yangi so‘zlar
ko‘paytuvchi · factorbo‘linuvchi · dividendbo‘luvchi · divisorbo‘linma · quotient
Tushuntirish
Noma’lum ko‘paytuvchini topish uchun ko‘paytmani ma’lum ko‘paytuvchiga bo‘lamiz: x × 7 = 35, x = 35 : 7 = 5. Noma’lum bo‘linuvchini topish uchun bo‘linmani bo‘luvchiga ko‘paytiramiz: x : 7 = 8, x = 8 × 7 = 56. Noma’lum bo‘luvchini topish uchun bo‘linuvchini bo‘linmaga bo‘lamiz: 25 : x = 5, x = 25 : 5 = 5. Murakkab tenglamada avval ma’lum amalni bajaramiz: m + 24 : 6 = 19 → m + 4 = 19 → m = 15.
Namunalar
x : 7 = 8: x = 8 × 7 = 56. Tekshirish: 56 : 7 = 8.
45 : 9 + n = 51: 5 + n = 51, n = 51 − 5 = 46.
Sinfda faoliyat
«Qaysi amal?»: bolalar tenglamani yechishda qaysi amal kerakligini qo‘l ishorasi bilan ko‘rsatadi: bo‘lish – ikki qo‘l tik, ko‘paytirish – qo‘llar kesishadi, qo‘shish/ayirish – bir qo‘l ko‘tariladi.
Mashq
1
x × 7 = 35, x = ?
5
2
x : 7 = 8, x = ?
56
3
25 : x = 5, x = ?
5
4
m + 24 : 6 = 19, m = ?
15
5
172 − 65 − t = 13, t = ?
94
6
Zavodda ikki kunda 20 ta avtomobil yig‘iladi. Bir kunda nechta avtomobil yig‘iladi?
10