140
10 ga va 100 ga ko‘paytirish va bo‘lish
Darslik: 4-qism, 130-dars, 32–33-betlar
Maqsad10 ga va 100 ga ko‘paytirish va bo‘lish usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
yaxlit son · round number (ending in 0)nol · zero10 ga ko‘paytirish · multiplying by 10100 ga bo‘lish · dividing by 100
Tushuntirish
Sonni 10 ga ko‘paytirsak, o‘ng tomoniga bitta nol yoziladi: 7 × 10 = 70. 100 ga ko‘paytirsak, ikkita nol: 7 × 100 = 700. Ko‘paytirishning o‘rin almashtirish xossasi bu yerda ham o‘rinli: 10 × 7 = 7 × 10. Yaxlit sonni 10 ga bo‘lish uchun bitta nolni, 100 ga bo‘lish uchun ikkita nolni olib tashlaymiz: 80 : 10 = 8, 600 : 100 = 6. Ko‘paytirish va bo‘lish o‘zaro teskari: 5 × 10 = 50, 50 : 10 = 5.
Namunalar
100 × 3 = 100 + 100 + 100 = 300.
7 × 100 = 700 va 700 : 100 = 7.
Sinfda faoliyat
«Nol qo‘shamiz – nol olamiz»: bolalar raqam kartochkalari va «0» kartochkalari bilan turadi. O‘qituvchi «× 10» yoki «: 10» desa, nol kartochkali bola qatorga qo‘shiladi yoki chiqib ketadi.
Mashq
1
7 × 10 = ?
70
2
3 × 100 = ?
300
3
80 : 10 = ?
8
4
600 : 100 = ?
6
5
Kutubxona yo‘lagiga 30 tadan 10 qator plitka yotqizildi. Yo‘lakka jami nechta plitka kerak bo‘ldi?
300