125
Mantiqiy masalalar
Darslik: 3-qism, 98–99-betlar
MaqsadMantiqiy masalalarni chizma, jadval va hisoblash bilan yechish; qonuniyat topish.
Yangi so‘zlar
mantiqiy masala · logic puzzleqonuniyat · patternzinapoya · staircaseVenn diagrammasi · Venn diagram
Tushuntirish
Mantiqiy masalada avval o‘ylaymiz, so‘ng rasm, sxema yoki jadval chizamiz. Qonuniyatni topish uchun qo‘shni sonlar orasidagi farqqa qaraymiz: 753, 749, 745, 741 – har safar 4 ga kamayadi. Venn diagrammasida ikki doira kesishsa, kesishgan qism ikkalasiga ham tegishli. Bunda kesishganlar soni = birinchi + ikkinchi − hammasi.
Namunalar
753, 749, 745, 741, ... – keyingi sonlar 737 va 733.
12 do‘stdan 10 nafari futbolga, 8 nafari basketbolga qatnashsa, ikkalasiga 10 + 8 − 12 = 6 nafar.
Sinfda faoliyat
«Mantiq soati»: har bir jamoa bitta mantiqiy masala yechadi va yechimini sxema bilan sinfga tushuntiradi. Eng aniq tushuntirgan jamoa ball oladi.
Mashq
1
Qonuniyatni toping: 753, 749, 745, 741, ... Keyingi son nechaga teng?
737
2
Zinapoyada 8 ta pog‘ona bor. Bir qavatdan keyingisiga 2 ta zinapoyadan o‘tiladi. 1-qavatdan 3-qavatga necha pog‘ona bosib o‘tiladi?
32
3
Temurning 14 nafar do‘sti bor, hammasi to‘garaklarga qatnashadi: 9 nafari rasm, 8 nafari raqs to‘garagiga. Necha kishi ikkala to‘garakka ham qatnashadi?
3
4
Nyu-York Toshkentdan (shartli) 9 soat orqada. Toshkentda soat 15:00 bo‘lsa, Nyu-Yorkda soat nechada?
6
5
9 nafar usta ish haqiga 10 ta bir xil xaltacha tanga oldi. Har ustaga 1 xaltacha va 4 ta tangadan tegdi. Bir xaltachada nechta tanga bor?
36
6
Aziz Sherzodning o‘g‘li, Sherzod esa Muslimning o‘g‘li. Aziz Muslimga kim bo‘ladi?
Nabirasi