9
Sonlarni qo‘shish va ayirish
Darslik: 1-qism, 9-dars, 20–21-betlar
MaqsadXona birliklari yordamida qo‘shish va ayirishni takrorlash (grafik modellar).
Yangi so‘zlar
grafik model · graphic modelo‘nlik · tenbirlik · onetuya · camel
Tushuntirish
O‘nliklarni o‘nliklarga, birliklarni birliklarga qo‘shamiz yoki ayiramiz. 24 + 14: 2 o‘nlik 4 birlik + 1 o‘nlik 4 birlik = 3 o‘nlik 8 birlik = 38. Grafik modelda o‘nlikni chiziqcha, birlikni nuqta bilan chizish mumkin.
Namunalar
76 − 15: 7 o‘nlik 6 birlik − 1 o‘nlik 5 birlik = 6 o‘nlik 1 birlik = 61.
37 + 12: 3 + 1 = 4 o‘nlik, 7 + 2 = 9 birlik, javob 49.
Sinfda faoliyat
«Xona uylari»: ikkita «uy» chiziladi: «O‘nliklar» va «Birliklar». Bolalar tayoqcha va donalar bilan misolni terib, ikkala uyda ham hisoblaydi.
Mashq
1
37 + 12 = ?
49
2
76 − 15 = ?
61
3
Jigarrang jun 25 kg, oq jun 11 kg. Jigarrang oqdan necha kg ko‘p?
14
4
Bir to‘dadan 45 l, ikkinchisidan undan 12 l kam sut sog‘ildi. Jami necha litr?
78