66
Siniq chiziq uzunligi, ko‘pburchak perimetri
Darslik: 2-qism, 63-dars, 48–49-betlar
MaqsadSiniq chiziq uzunligi; ko‘pburchak perimetri.
Yangi so‘zlar
siniq chiziq · broken linebo‘g‘in · segment (link) of a broken lineko‘pburchak · polygontomon · side
Tushuntirish
Siniq chiziq bir nechta kesma – bo‘g‘indan iborat. Siniq chiziqning uzunligi – barcha bo‘g‘inlari uzunliklarining yig‘indisi. Yopiq siniq chiziq ichki qismi bilan birga ko‘pburchak deyiladi. Ko‘pburchakning barcha tomonlari uzunliklari yig‘indisi uning perimetri deb ataladi.
🧭 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sayr yo‘li bir necha to‘g‘ri qismdan iborat. Hammasini qo‘shsak, yo‘lning uzunligi chiqadi.
Bugun sinab ko‘ring
Xonada ikki burilishli yo‘l bo‘ylab yuring.
Namunalar
ABCDE siniq chiziq bo‘g‘inlari 3 sm, 4 sm, 2 sm, 5 sm: uzunligi 3 + 4 + 2 + 5 = 14 sm.
Uchburchak tomonlari 34 dm, 39 dm, 32 dm: perimetr 34 + 39 + 32 = 105 dm.
Sinfda faoliyat
«Ipdan siniq chiziq»: bolalar ip bilan siniq chiziq yasaydi (mixlar o‘rniga qalamlar), bo‘g‘inlarni chizg‘ich bilan o‘lchab, jami uzunligini topadi. Ipni yopib ko‘pburchak hosil qiladi va perimetrini topadi.
Mashq
1
Siniq chiziq bo‘g‘inlari 3 sm, 4 sm, 2 sm, 5 sm. Uzunligi necha sm?
14
2
Uchburchakning tomonlari 34 dm, 39 dm va 32 dm. Perimetri necha dm?
105
3
Beshburchakning hamma tomoni 5 sm. Perimetri necha sm?
25
4
Yugurish yo‘lagi 900 m. Uning 320 m va 250 m qismi ma’lum. Noma’lum qismi necha m?
330