☰ Mundarija · Matematika

Millimetr, perimetr, qo‘shish va ayirish bog‘liqligi

Darslar 64–68 · 5 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 2-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
66

Siniq chiziq uzunligi, ko‘pburchak perimetri

Darslik: 2-qism, 63-dars, 48–49-betlar
MaqsadSiniq chiziq uzunligi; ko‘pburchak perimetri.
Yangi so‘zlar
siniq chiziq · broken linebo‘g‘in · segment (link) of a broken lineko‘pburchak · polygontomon · side
Tushuntirish

Siniq chiziq bir nechta kesma – bo‘g‘indan iborat. Siniq chiziqning uzunligi – barcha bo‘g‘inlari uzunliklarining yig‘indisi. Yopiq siniq chiziq ichki qismi bilan birga ko‘pburchak deyiladi. Ko‘pburchakning barcha tomonlari uzunliklari yig‘indisi uning perimetri deb ataladi.

Namunalar
ABCDE siniq chiziq bo‘g‘inlari 3 sm, 4 sm, 2 sm, 5 sm: uzunligi 3 + 4 + 2 + 5 = 14 sm.
Uchburchak tomonlari 34 dm, 39 dm, 32 dm: perimetr 34 + 39 + 32 = 105 dm.
Sinfda faoliyat

«Ipdan siniq chiziq»: bolalar ip bilan siniq chiziq yasaydi (mixlar o‘rniga qalamlar), bo‘g‘inlarni chizg‘ich bilan o‘lchab, jami uzunligini topadi. Ipni yopib ko‘pburchak hosil qiladi va perimetrini topadi.

Mashq
1
Siniq chiziq bo‘g‘inlari 3 sm, 4 sm, 2 sm, 5 sm. Uzunligi necha sm?
2
Uchburchakning tomonlari 34 dm, 39 dm va 32 dm. Perimetri necha dm?
3
Beshburchakning hamma tomoni 5 sm. Perimetri necha sm?
4
Yugurish yo‘lagi 900 m. Uning 320 m va 250 m qismi ma’lum. Noma’lum qismi necha m?