ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Noma’lum sonni topish

Darslar 34–37 · 4 ta dars · I.V. Repyova, Y.V. Zemlina. Matematika 1-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
35

Noma’lum kamayuvchini topish

Darslik: 1-qism, 72–73-betlar
MaqsadAyriluvchi va ayirma ma’lum bo‘lsa, kamayuvchini topish.
MaqsadBugun: noma’lum kamayuvchini topamiz.
Yangi so‘zlar
kamayuvchi · minuendayriluvchi · subtrahendayirma · differencedastlab · at first
Tushuntirish

Qoida: noma’lum kamayuvchini topish uchun ayirmaga ayriluvchini qo‘shamiz. _ − 4 = 6 bo‘lsa, noma’lum son = 6 + 4 = 10. Tekshiramiz: 10 − 4 = 6 ✓. Ya’ni: ketganini va qolganini qo‘shsak — dastlabki son chiqadi.

  • Noma’lum kamayuvchini topamiz.
  • Ayirmaga ayriluvchini qo‘shamiz.
  • _ − 4 = 6
  • Noma’lum son = 6 + 4 = 10.
  • Tekshiramiz: 10 − 4 = 6.
  • Ketganini va qolganini qo‘shamiz.
  • Shunda dastlabki son chiqadi.
64?
3 + 49

? + 4 = 9 · ? = 3 → 3 + 4 = 7

O‘ng tomon og‘ir: taxminingiz juda kichik

🖼️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingizga 1 ta rasm berdingiz, 3 tasi qoldi. Boshida nechta edi?

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz «Boshida nechta edi?» degan topishmoq o‘ylang.

Namunalar
Daraxtdan 3 ta olma uzildi, 5 tasi qoldi. Daraxtda dastlab: 5 + 3 = 8 ta olma bo‘lgan.
108 + 2 = 10
Fermer 8 qop sabzini do‘konga topshirdi, 2 qopini uyida qoldirdi. Hosil: 8 + 2 = 10 qop.
Sinfda faoliyat

Bolalarga «qoldi» kartochkasi va «ketdi» kartochkasi beriladi. Ular ikkalasini birlashtirib «bor edi» sonini topadi.

Mashq
1
_ − 3 = 4
2
_ − 5 = 5
3
Fermerda bir nechta jo‘ja bor edi. 2 tasi qochib ketdi, 7 tasi qoldi. Nechta jo‘ja bo‘lgan?
72?
4
Podachi 10 ta qo‘y olib chiqdi. 4 tasi soyada. Oftobda nechta?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliChiroq o‘chgan kechHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →