35
Noma’lum kamayuvchini topish
Darslik: 1-qism, 72–73-betlar
MaqsadAyriluvchi va ayirma ma’lum bo‘lsa, kamayuvchini topish.
Yangi so‘zlar
kamayuvchi · minuendayriluvchi · subtrahendayirma · differencedastlab · at first
Tushuntirish
Qoida: noma’lum kamayuvchini topish uchun ayirmaga ayriluvchini qo‘shamiz. _ − 4 = 6 bo‘lsa, noma’lum son = 6 + 4 = 10. Tekshiramiz: 10 − 4 = 6 ✓. Ya’ni: ketganini va qolganini qo‘shsak — dastlabki son chiqadi.
Namunalar
Daraxtdan 3 ta olma uzildi, 5 tasi qoldi. Daraxtda dastlab: 5 + 3 = 8 ta olma bo‘lgan.
Fermer 8 qop sabzini do‘konga topshirdi, 2 qopini uyida qoldirdi. Hosil: 8 + 2 = 10 qop.
Sinfda faoliyat
Bolalarga «qoldi» kartochkasi va «ketdi» kartochkasi beriladi. Ular ikkalasini birlashtirib «bor edi» sonini topadi.
Mashq
1
_ − 3 = 4
7
2
_ − 5 = 5
10
3
Fermerda bir nechta jo‘ja bor edi. 2 tasi qochib ketdi, 7 tasi qoldi. Nechta jo‘ja bo‘lgan?
9
4
Podachi 10 ta qo‘y olib chiqdi. 4 tasi soyada. Oftobda nechta?
6