143
Takrorlash: qism va butun, kesmalar
Darslik: 4-qism, 66–67-betlar
MaqsadQism va butunni topish masalalari; kesmalarni o‘lchash va taqqoslash; ifodani so‘z bilan aytish.
MaqsadBugun: ifodani so‘z bilan o‘qiymiz.
Yangi so‘zlar
sondan yig‘indini ayirish · subtracting a sum from a numbersonga yig‘indini qo‘shish · adding a sum to a numberzanjir · chain
Tushuntirish
Ifodani so‘z bilan o‘qiymiz: 45 − (12 + 13) — «sondan yig‘indini ayirish»; 23 + (15 + 21) — «songa yig‘indini qo‘shish»; 66 − (54 − 42) — «sondan ayirmani ayirish». Avval qavs, keyin qolgani.
- 45 − (12 + 13): sondan yig‘indini ayirish.
- 23 + (15 + 21): songa yig‘indini qo‘shish.
- 66 − (54 − 42): sondan ayirmani ayirish.
- Avval qavs, keyin qolgani.
- Sinfda 28 o‘quvchi, 16 nafari somsa yedi.
- 16 + x = 28, x = 12.
- 12 nafari boshqa taom yedi.
★Esda tuting
Ifodalarni so‘z bilan o‘qiymiz: songa yig‘indini qo‘shish, sondan yig‘indini ayirish.
Ikkala kesma farqi — «necha ortiq»: ayiring
🪵 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Uzun tayoqni ikkiga bo‘lsak, ikki bo‘lak birga yana butun bo‘ladi.
Bugun sinab ko‘ring
Qog‘oz chiziqni buking: ikki qism birga butunni beradi.
Namunalar
Sinfda 28 o‘quvchi, 16 nafari somsa yedi: 16 + x = 28 → x = 12 nafari boshqa taom yedi.
AB = 7 cm, CD = 4 cm: AB CD dan 3 cm uzun.
Sinfda faoliyat
«Ovqatlanish» mavzusida har bir guruh 2 ta masala tuzadi (masalan, oshxonadagi non, olma, sharbat) va boshqa guruhga yechishga beradi.
Mashq
1
16 + x = 28. x = ?
12
2
So‘z bilan ayting: 50 + (20 + 5)
Songa yig‘indini qo‘shish = 75
3
66 − (54 − 42) = ?
54
4
Zanjirni davom ettiring: 5, 15, 25, 35, _
5+10→15+10→25+10→35+10→?
45